XTC - English Settlement (CD)

English Settlement van XTC is een invloedrijk dubbelalbum uit het new wave-genre, dat werd uitgebracht in het begin van de jaren tachtig. Het album markeert een keerpunt voor de band: enerzijds zetten ze met deze plaat definitief een stap weg van het intensieve touren, anderzijds verrijkt XTC hun geluid met een uitgekiende productie en een veelheid aan instrumentale details. Op CD wordt het volledige album nu gepresenteerd, waarmee alle oorspronkelijke tracks toegankelijk zijn gebleven voor de luisteraar.

De productie van English Settlement kenmerkt zich door een rijke, gelaagde klank en een eclectische benadering van het songmateriaal. Dit is onder andere te merken aan de keuze voor nieuwe instrumenten — waaronder een fretloze bas, een Rickenbacker 12-snarige gitaar en diverse percussie—wat de muziek fris en veelzijdig maakt. De combinatie van deze instrumentatie met de karakteristieke songwriting van Andy Partridge en Colin Moulding levert een album op dat regelmatig als het beste werk van XTC wordt beschouwd. De betrokkenheid van technicus Hugh Padgham draagt bij aan het open en spectaculaire geluid, dat zowel ruimtelijk als gedetailleerd is.

Thematisch verkent English Settlement de problematiek van het Engeland uit die tijd, met teksten die reflecteren op politieke en sociale ontwikkelingen, maar ook op de vervreemding die Partridge ervaart. Kritische noten worden geserveerd in nummers als Ball and Chain, waarin Moulding zich uitspreekt tegen de sloop van Britse dorpen in het Thatcher-tijdperk. Tegelijkertijd balanceert de plaat tussen melancholie en satirische observatie, wat het album een wrange, maar ook poëtische lading geeft.

Muzikaal valt het album op door zijn variatie aan stijlen. Zo opent het met het atmosferische Runaways, gevolgd door het energieke Ball and Chain dat herinnert aan de punk en glam-invloeden uit die periode. Het nummer Senses Working Overtime is wellicht het bekendste; het combineert ongewone ritmes met catchy refreinen en levert een unieke popsong op die door velen als een hoogtepunt uit het XTC-oeuvre gezien wordt. Verder zijn er tracks als Jason and the Argonauts, waarin de band hun progressieve kant laat horen met uitgebreide arrangementen en een mystieke, zoekende sfeer.

English Settlement wordt vaak geroemd om de balans tussen toegankelijkheid en experiment, en het vermogen van de band om binnen het new wave-spectrum hun eigen geluid te ontwikkelen. Op CD krijgt de luisteraar een compleet en eerlijk beeld van een album dat zowel persoonlijk drama als maatschappelijke reflectie samenbrengt in een muzikale vorm die haar tijd ver vooruit was. Het album is daarmee een belangrijk document uit de rijke Britse popgeschiedenis en een absolute aanrader voor liefhebbers van ingenieuze en gelaagde popmuziek.