William Basinski - September 23rd (CD)

William Basinski’s album September 23rd uit 2024 is een ambientalbum en verschijnt als cd, passend binnen het oeuvre van deze invloedrijke componist en geluidskunstenaar. Het album kenmerkt zich door zijn minimalistische aanpak, waarbij herhaling en subtiele verschuivingen in het geluidslandschap centraal staan. De muziek bestaat grotendeels uit één lange compositie die ontstond vanuit een pianocompositie die Basinski als tiener op cassette vastlegde in de jaren zeventig, later verder uitgewerkt tot een sfeervolle, gelaagde dronestructuur begin jaren tachtig.

De sfeer van het album wordt bepaald door een gevoel van tijdloosheid en ‘becoming’, een voortdurend uitvouwen en weer oplossen van klank en structuur. De muziek ademt dezelfde traagheid en vergankelijkheid als veel van Basinski’s bekendere werken, waarbij iedere cyclus van klanken net genoeg verandert om de luisteraar in een hypnotiserende, meditatieve staat te brengen. Hierdoor krijgt de muziek iets intiems en vluchtigs, alsof elk moment een unieke gebeurtenis vastlegt die niet te herhalen valt. De tape-to-degrade-techniek, waar Basinski om bekendstaat, draagt bij aan de karakteristieke dofheid en het verglijden van de originele melodische lijnen.

Op de cd-versie springt vooral het titelstuk September 23rd in het oog, een uitgerekte track van ongeveer veertig minuten waarin sluiers van pianoklanken en tape-feedback elkaar langzaam afwisselen. Dit maakt het album net zo geschikt voor aandachtig luisteren als voor contemplatieve achtergrondmuziek. Naast het titelstuk kent de cd-versie soms variaties of afzonderlijke versies onder titels als Melancholia of andere composities uit hetzelfde archief, hoewel September 23rd onmiskenbaar het centrale werk is en overige titels vaak als bonustrack of variatie zijn toegevoegd afhankelijk van de uitgave.

Het genre is duidelijk ambient, met nadruk op drone, tape music en minimalisme. Kenmerkend voor Basinski is hoe hij met ogenschijnlijk eenvoudige middelen grote diepgang en emotionele lading weet te creëren, wat op September 23rd resulteert in een contemplatief, haast verstild album dat uitnodigt tot introspectie. De fysieke cd-uitgave geeft daarnaast, door de langzame degradatie van het bronmateriaal, een gevoel van tastbaarheid en vergankelijkheid dat goed past bij het centrale thema van tijd en herinnering.

September 23rd is representatief voor Basinski’s unieke benadering binnen het ambientgenre: het ontvouwen van tijd, het vangen van een niet te reproduceren moment, en het uitnodigen tot aandachtig en langdurig luisteren. Titels zoals September 23rd en Melancholia dragen deze sfeer, waarbij elk fragment van de muziek doordrenkt raakt met een poëtisch gevoel van tijd die verstrijkt. Het album is een aanrader voor liefhebbers van ambientmuziek die op zoek zijn naar verstilling, nuance en diepgang.