Various Artists - Freimaurermusik (CD)

Een geheim genootschap, een clandestiene gemeenschap, mythische rituelen in duistere tempels. Het beeld van de vrijmetselaars is omgeven door de mystieke nevelen van het onbekende. Bij hun muziek moet men in geen geval denken aan de baanbrekende soundtracks van Hans Zimmer bij de Hollywood-films die gebaseerd zijn op de romans van Dan Brown! Vocal Concert Dresden heeft zich tot de authentieke muziek van de vrijmetselarij gewend.

De eerste gegevens over de oprichting van een vrijmetselaarsloge dateren van 300 jaar geleden uit Londen. Ook niet-kunstenaars mochten lid worden van de Engelse steenhouwersgilden, waar zij discussieerden over esoterische zaken van geestelijk belang. Hun motto was tolerantie die geen rekening hield met sociale status of religie; zij moedigden vrijheid van persoonlijke ontwikkeling, broederschap en algemene filantropie aan. Ondanks de terughoudendheid van het publiek tegenover hen, verspreidde de verlichte beweging zich naar het continent waar zij populair werd, vooral in Midden-Duitsland, dat een centrum werd voor de 'Koninklijke Kunst'. De exclusiviteit en het zelfopgelegde isolement van de beweging voedden de legende die ontstond over de fascinerende mysteriën van de Vrijmetselaars. Wat zich werkelijk afspeelde in de binnenste beslotenheid van hun tempel bleef aan het zicht onttrokken. De ontwikkeling van hun mythische, symbolische gebruik van formules, voorwerpen en rituelen ging hand in hand met een cultivering van specifieke muziek.

Collectieve zang was de voornaamste bron van muziek in de loges van die tijd. Dit versterkte het gemeenschapsgevoel en gaf structuur aan de rituelen en ceremonies. Het mannenkoor van het Vocaal Concert Dresden biedt nu een blik op de muzikale omlijsting - zowel onbegeleid als begeleid op historische instrumenten zoals een origineel Hammerklavier (pianoforte) - van de logespraktijken. Strofische liederen - voornamelijk in unisono of in sommige gevallen, wanneer leden enige muzikale vorming hadden, meerstemmig gezongen - waren het meest populaire genre. Het samenspel van woord en muziek is bedoeld om de onderhoudende en ontspannende kant van muziek over te brengen naast de essentie van de waarden van de vrijmetselaars. Dit album biedt een heel muziekprogramma dat zowel openlijke als subliminale voorbeelden van muzikale verwijzingen naar de symbolen en waarden van de logebroeders omvat: drievoudige herhaling bijvoorbeeld symboliseert de drie rangen van de Johannieter Vrijmetselarij en de drie idealen (wijsheid, kracht en schoonheid); bonzende nootherhalingen vertegenwoordigen de hamerslagen van de vrijmetselaars, terwijl de afwisseling tussen solist en tutti de leraar-leerling relatie tussen de afzonderlijke rangen vertegenwoordigt.

Schillers 'Ode aan de vreugde' won het in meer dan 100 verschillende zettingen en verwierf onsterfelijke status als het hoogtepunt van Ludwig van Beethovens Negende Symfonie. De wijdverspreide opvatting dat de opdracht werd gegeven als een origineel gedicht voor de vrijmetselaars is gewoonweg onwaar. Lang voordat Beethoven het gedicht in handen kreeg, hadden een aantal componisten in Leipzig en Dresden de woorden al op muziek gezet. Vier van die eerste zettingen legden de basis voor de populariteit van het gedicht en die zijn hier op dit album te horen. Deze uitgave van Vocaal Concert Dresden onder leiding van Peter Kopp, die vergezeld gaat van een uitgebreid boekje, wil het belang van muziek aantonen, niet alleen voor de vrijmetselaarsbeweging. De vrijmetselaarsmuziek heeft een enorme bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de middenklasse en de niet-heilige muziek. Opgenomen in het 'Instituut van de Vrijmetselarij' van Dresden, een schoolgebouw dat meer dan 150 jaar lang door de beweging werd gesponsord, biedt dit album met talrijke werken die tot nu toe nooit werden opgenomen, een werkelijk fascinerende kijk in een wereld die zelden wordt gezien of gehoord.