Tommaso Mazzoletti - Yon: Complete Organ Music: Volume 1 (3 CD)

Weelderige en spectaculaire romantische werken van 'Toscanini's Organist'.
Pietro Yon (1886-1943) speelde in wat algemeen wordt beschouwd als een van de mooiste uitvoeringen ooit van Beethovens Missa solemnis, gedirigeerd in Carnegie Hall in 1935 door Arturo Toscanini. Yon deelde het podium met mensen als Elizabeth Rethberg en Ezio Pinza; hij had tijdens zijn leven een vergelijkbare beroemdheid in de orgelwereld verworven, nadat hij op 21-jarige leeftijd van Italië naar de VS was geëmigreerd en organist was geworden van de St Patrick's Cathedral in New York, de belangrijkste plaats van het katholicisme in de VS. Een profiel in de New York Times schetste hem als een geadopteerde New Yorker die zich in high-society kringen bewoog en genoot van ragtime en vaudeville, en hij verwelkomde mensen als Caruso en Toscanini in zijn huis als vrienden. Toen hij in 1943 overleed, behoorde de wereldberoemde dirigent tot de 1300 rouwenden op St Patrick's.

Yons eigen muziek heeft een postromantisch, midden-Atlantisch tintje dat zijn achtergrond weerspiegelt, zonder tot één 'school' te behoren. Christmas in Settimo Vittone of Rapsodia Italiana putten uit zijn Piemontese afkomst. Het trio grootschalige orgelsonates op CD3 komt voort uit de virtuoze traditie van 19e-eeuwse klaviersonates die door Liszt werden geïllustreerd en door Franse tijdgenoten als Guilmant en Vierne naar het orgel werden vertaald. CD1 is gewijd aan een verzameling van 12 Divertimenti, waaronder niet alleen de hierboven genoemde karakterstukken met een Italiaans thema, maar ook een uitgebreide 'American Rhapsody' - wellicht als een transatlantische versie van Howells, die zijn chromatische harmonie deelt met de muziek van Leo Sowerby - en kortere studieachtige stukken die gebruik maken van het volledige scala aan kleuren dat beschikbaar is op het orgel van St Patrick's, dat hij uitgebreid heeft laten renoveren en aanpassen aan de veranderende smaak, ongeveer zoals Pierre Cochereau deed in de Notre-Dame in Parijs.

Het meest ongebruikelijke stuk hier is het vierdelige Concerto Gregoriano voor orgel en piano. Net als Respighi's gelijknamige vioolconcert ontleent het stuk zijn thema's aan het erfgoed van het gezang en verweeft ze in een rijkelijk geborduurde neoromantische structuur, maar met een Brahmsiaanse grandeur en symfonische impuls die wordt gekatalyseerd door een scherpe dialoog tussen de twee instrumenten.

De in 1991 geboren Tommaso Mazzoletti volgde een postdoctorale studie orgel aan de conservatoria van Genève en Lausanne, en de huidige opname werd eerder dit jaar gemaakt op het orgel van de kathedraal van Lausanne. De organist draagt ook bij aan een gezaghebbend boekwerk over het leven en de carrière van Pietro Yon.