The Solar Model of Ibn Al-Shatir

The Solar Model Of Ibn Al-Shatir van Pat Thomas is een solo pianoalbum in het genre free jazz, uitgebracht op CD in 2024. Dit is het vierde soloproject van Thomas op het Otoroku-label, waarbij hij zich opnieuw verdiept in de rijke geschiedenis van de islamitische wetenschap en muzikale innovatie. Met deze opname, gemaakt in de Fish Factory Studio in Londen, onderzoekt Thomas op unieke wijze de muzikale vertaling van astronomische en historische thema’s uit de Arabische wereld, een blijvend inspiratiepunt in zijn carrière als componist en improvisator.

Het album is genoemd naar Ibn Al-Shatir, een beroemde astronoom uit Damascus uit de veertiende eeuw. Thomas laat zich inspireren door de baanbrekende bijdragen van Ibn Al-Shatir aan de astronomie, evenals bredere islamitische culturele prestaties die volgens hem vaak worden onderbelicht. Zijn muziek is tegelijk een eerbetoon aan deze uitvinders en een reflectie op het universum en zijn ordening, waarbij zijn Sufi-geloof duidelijk doorklinkt in zijn benadering van zowel piano als compositie.

De plaat bevat zeven stukken die een panoramisch klanklandschap creëren met veel aandacht voor ritmische vrijheid, harmonische verrassingen en inventieve improvisaties. Het titelstuk The Solar Model opent het album en vormt een lange, gelaagde verkenning van structuur en kleur op de piano. The Laws Of Motion, een korter stuk, toont Thomas’ vermogen om complexe muzikale ideeën in krachtige, compacte vormen te gieten. Ook For George Saliba, opgedragen aan de bekende wetenschapper en historicus van de Arabische en Islamitische wetenschap, is een opvallend nummer waarop Thomas een haast Ellingtoniaanse toets koppelt aan zijn eigen onverwachte wendingen.

De andere tracks, waaronder The Oud of Ziryab en For Mansa Musa, weerspiegelen eveneens de invloed van historische figuren uit de Arabische en Afrikaanse wereld op Thomas’ muziek. Elk stuk op deze CD balanceert tussen abstractie, spiritualiteit en een diepe verkenning van de mogelijkheden van de piano binnen de vrije jazztraditie.

Met The Solar Model Of Ibn Al-Shatir laat Pat Thomas horen dat hij niet alleen één van de meest inventieve Britse pianisten is, maar ook een muzikant die zijn persoonlijke en muzikale erfenis verweeft met een universeel verhaal over kennis, innovatie en de schoonheid van het onbekende.