Steven Devine - J.S. Bach: Goldberg Variations, Bwv 988 (CD)

De 'Goldberg'-variaties van Bach worden beschouwd als een van de meest indrukwekkende en geïnspireerde variatiesets uit welke periode dan ook, en als een van de meest ambitieuze composities ooit geschreven voor klavecimbel.

Ze worden hier uitgevoerd door Steven Devine op een klavecimbel met dubbelmanuaal van Colin Booth (2000) naar Fleischer (1710). Devine, co-dirigent van het Orchestra of the Age of Enlightenment, speelt ook klavecimbel bij The Gonzaga Band en London Baroque en heeft Bachs Variaties uitgebreid uitgevoerd in het Verenigd Koninkrijk.
De 'Goldberg'-variaties beginnen met een zeer verfraaide maar pretentieloze aria, waarrond Bach een reeks van dertig variaties opbouwt die variëren van uitbundig tot introspectief. De epische omvang van dit werk is niet alleen het gevolg van de lengte, maar ook van de enorme variatie die hier gepresenteerd wordt - zowel qua stijl als qua stemming - en van de manier waarop het hele stuk bijeengehouden wordt door het constante onderliggende thema van de openingsaria. De variaties waren erg vooruitstrevend voor hun tijd en keken vooruit naar de veel latere 'Diabelli' Variaties van Beethoven en de 'Corelli' Variaties van Rachmaninoff.

De set van dertig variaties zou zijn geschreven in opdracht van Baron von Keiserling, de Russische ambassadeur aan het hof in Dresden, om hem door zijn vele slapeloze nachten heen te helpen, en genoemd naar de klavecinist van de baron, die ze speelde. Maar aangezien de set werd gepubliceerd in 1741 en Goldberg werd geboren in 1727, tenzij hij een uitzonderlijk getalenteerd klavecinist was, is de meest waarschijnlijke verklaring dat Bach ze schreef voor zijn zoon Wilhelm Friedemann om te spelen, en er misschien een paar schonk aan de jonge Goldberg.

Wat de herkomst ook moge zijn, de uitzonderlijke uitmuntendheid van het werk valt niet te ontkennen. In de woorden van Steven Devine: 'Dit is een prachtige verzameling dansbewegingen, afgewisseld met gepassioneerde canons en virtuoze handzettingen, allemaal omlijst door een eenvoudige pretentieloze Aria