Sayuri Nagoya - Eberl: Piano Sonatas & Variations (CD)

Nieuwe opnamen van klaviermuziek van een nu onbekende Weense vriend van Mozart, ooit bewonderd door mensen als Haydn en Gluck, en wiens stukken eerder aan Mozart zelf werden toegeschreven.
Anton Eberl, geboren in Wenen in 1765, leefde een rustiger leven dan Mozart, en zijn muziek heeft niet het schandaal of de expressieve extremen van zijn tijdgenoot, vriend en mentor. Na Mozarts dood in 1756 toerde Eberl met zijn weduwe Constanze Mozart en haar even begaafde zuster, Aloysia Lange, voordat Eberl trouwde met een derde getalenteerde sopraan, Maria Anna Scheffler, en het paar verhuisde naar Sint Petersburg, dat in die tijd een artistiek hof oprichtte dat kon wedijveren met alle hoofdsteden van Europa. Eberl werkte daar een decennium lang (1796-1805) als kapelmeester voor de Russische koninklijke familie voordat hij naar Wenen terugkeerde. Slechts twee jaar later, op het hoogtepunt van zijn reputatie, kreeg Eberl roodvonk en stierf hij op 41-jarige leeftijd.
Tegen die tijd was Eberl ook goed bevriend geraakt met Beethoven (misschien niet zo goed bevriend). Sayuri Nagoya's persoonlijke selectie uit Eberl's klavierproductie omvat de vroegere en latere stadia van zijn carrière, te beginnen met een set variaties op 'Bei Männern' uit Die Zauberflöte die werd gecomponeerd binnen enkele maanden na de première van het Singspiel in het Theater an der Wien. De Sonate Op.1, die dateert van een jaar of twee na Mozarts dood, werd oorspronkelijk onder zijn naam gepubliceerd, en ook Eberls Sonatina Op.5 (1796) heeft een Mozartiaanse grammatica.
Tegen de tijd van de G-minor Sonate Op.27 had Eberl echter een gedurfder en dramatischer idioom van klavierschriftuur ontwikkeld, ongetwijfeld ook onder invloed van het tussenliggende decennium van technologische innovatie dat instrumenten met een breder bereik en een breder dynamisch bereik had voortgebracht. De C-majeur Sonate Op.43 opent met een grootse inleiding alvorens uit te monden in een Allegro met grote contrasten. Het album laat de luisteraar achter met een volledige waardering van Eberls gaven en een prikkelend gevoel van waar zijn talenten hem misschien nog zouden hebben gebracht.
Sayuri Nagoya, geboren in Tokio en afgestudeerd in piano en klavecimbel aan het conservatorium van Brussel, heeft zich toegelegd op het repertoire dat werd gecomponeerd in de overgangsperiode tussen de twee instrumenten rond de eeuwwisseling van de 19e eeuw. Op deze opname bespeelt zij een instrument van de Weense firma Brodmann. Zoals ze in het essay in het boekje schrijft, 'hebben mijn vingers eindelijk een diepe verbinding met de toetsen gevonden, waardoor een warme en melancholieke klank ontstaat, niet anders dan de menselijke stem'

- Anton Eberl werd geboren in Wenen op 13 juni 1765 en was een van de meest gerenommeerde pianovirtuozen en componisten van zijn tijd, die de vergelijking met Haydn, Mozart en Beethoven doorstaat. Eberl was zelfs 'een van Beethovens gevaarlijkste rivalen' (zoals Anton Schindler schreef) en in april 1805 werd Eberls Symfonie Op.33 gespeeld tijdens het concert waarin Beethovens 'Eroica' voor het eerst te horen was en publiek en critici gaven de voorkeur aan die van Eberl. Anton Eberl werd bekend als wonderkind en gaf zijn eerste pianorecital al toen hij nauwelijks zeven of acht jaar oud was. Hij stierf aan roodvonk in 1804.
- Eberls Pianosonates verschillen sterk van die van Mozart, Haydn en Beethoven en vertonen een meer romantisch idioom. Zijn composities hebben enkele gemeenschappelijke stijlelementen uit de Mannheim School (sterke dynamische contrasten, unisono openingen, fermatas), de noot-herhalingen van de melodie (verwant aan het parlando van de opera buffa) en zijn handelsmerk het kruisen van de handen.
- Deze nieuwe opname bevat vroege en latere werken van Eberl: de pianosonate Op.1, de twee Grote Sonates Op.27 en 43, de sonatine Op. 5 en een reeks Variaties op Mozarts Zauberflöte.
- Sayuri Nagoya is een klavierspeelster die zich richt op de verbinding tussen het klavecimbel en de pianoforte. Zij heeft de 1e prijs gewonnen in de 3e Rosenstock International piano Competition (moderne piano) en de 2e Rome Fortepiano International Competition.