R.E.M. - Up (CD)

Up is het elfde studioalbum van de Amerikaanse band R.E.M. en verscheen in het jaar 1998. Het album markeert een belangrijk keerpunt in het oeuvre van de band, omdat het het eerste album is zonder drummer en medeoprichter Bill Berry, die kort daarvoor de groep had verlaten. Door zijn vertrek zocht R.E.M. naar nieuwe muzikale wegen. In plaats van een vaste drummer koos de band voor sessiemuzikanten en werden drumcomputers en elektronische percussie ingezet, waarmee hun geluid duidelijk veranderde.

Qua genre laat Up zich het best omschrijven als alternatieve rock, maar op dit album zijn eveneens duidelijke invloeden te horen uit elektronische muziek en ambient. Synthesizers, drumprogrammering en experimenten met klank en sfeer bepalen het geluid. Dit betekent een breuk met het meer gitaargerichte werk waarvoor R.E.M. eerder bekend was. Het album klinkt introspectiever en is vaak ingetogen, met een melancholieke en soms weemoedige sfeer. De band gebruikt het album om thema’s als technologische vooruitgang, spiritualiteit en menselijke onzekerheid te verkennen, wat terug te horen is in zowel de muziek als de teksten.

Een van de opvallendste nummers is 'Daysleeper', waarin subtiele elektronica samenkomt met de kenmerkende, emotioneel geladen zang van Michael Stipe. Een andere belangrijke track is 'Lotus', waarin het innovatieve geluid van Up goed doorklinkt. Verder is 'At My Most Beautiful' een nummer dat opvalt door zijn melodieuze eenvoud en duidelijke Beach Boys-invloed en inmiddels wordt gezien als een klassieker uit het latere werk van R.E.M. Deze liedjes tonen samen de veelzijdigheid van het album: van ingetogen en fragiel tot avontuurlijk en verkennend.

Up werd positief ontvangen door critici vanwege zijn vernieuwende karakter. Toch was het album voor veel luisteraars een verrassing; waar eerdere albums groot commercieel succes kenden, werden de elektronische wending en het nieuwe geluid niet door iedereen meteen omarmd. Ondanks deze reacties groeide het album uit tot een belangrijk werk in de discografie van R.E.M., vooral dankzij de muzikale lef die de band hier laat horen. Het album nodigt uit tot herhaald luisteren, waarbij de gelaagdheid en subtiliteit pas echt tot hun recht komen.

Met Up bewijst R.E.M. zich opnieuw als een band die zich niet laat beperken door verwachtingen of genres. Het album is daarmee een fascinerend document van verandering, experiment en artistieke groei binnen de rockmuziek van het einde van de jaren negentig.