Phew, Erika Kobayashi & Dietr Moebius - Radium Girls (CD)

Radium Girls is een experimenteel elektronisch album dat oorspronkelijk in 2012 op CD verscheen als samenwerking tussen de Japanse muzikant Phew, beeldend kunstenaar en schrijver Erika Kobayashi, en de Duitse elektronische pionier Dieter Moebius. Het album werd uitgebracht onder de projectnaam Project UNDARK. De muziek heeft een uitgesproken conceptueel karakter en put inspiratie uit het waargebeurde verhaal van de Radium Girls: jonge vrouwen uit het begin van de twintigste eeuw die in fabrieken met radioactieve verf werkten en daar ernstige gezondheidsschade aan overhielden. Deze historische tragedie vormt het emotionele en thematische middelpunt van het album.

Op Radium Girls worden donkere thema’s als besmetting, arbeidsongerechtigheid en nucleaire rampen in een beklemmende geluidswereld gevangen. De sfeer is spaarzaam, beklemmend en gelaagd. Phew’s zang is karakteristiek: kortaf, zonder dramatiek en vaak in een mengeling van Engels en Japans. De stem klinkt als een echo uit het verleden, eerder gesproken dan gezongen, en verweeft rauwe feiten met korte momentopnamen uit het leven van de vrouwen die het album verbeeldt. Erika Kobayashi voegt met haar achtergrond als visueel kunstenaar en auteur extra diepgang toe aan het narratief. Dieter Moebius vult dit alles aan met elektronische texturen en bij vlagen percussieve ritmes, waarmee hij een klanklandschap schept dat zowel abstract als indringend is.

Muzikaal grijpt het album terug op zowel elektronische als akoestische bronnen. Moebius’ elektronica klinkt soms industrieel, met klanken die lijken op tikkende machines of mechanische processen, maar er zijn ook subtielere passages met invloeden uit de Japanse hofmuziek. Dit levert een coherente, maar verrassende plaat op die de luisteraar uitdaagt om stil te staan bij de historische ramp waarnaar het vernoemd is.

Tot de opvallende tracks op het album behoren 'Little Boy And Fat Man', dat direct verwijst naar de namen van de atoombommen op Japan, en 'Manhattan Project', waarin het werk van Oppenheimer en de ontwikkeling van kernenergie centraal staan. De track 'EBR-1' laat daarnaast horen hoe traditionele muzikale elementen worden gecombineerd met elektronische geluidsexperimenten.

Radium Girls is in zijn geheel een invoelend, intens en betekenisvol geluidmonument dat behoort tot het genre van experimentele elektronische muziek. Het album raakt universele thema’s als verlies, arbeid, wetenschap en ethiek en blijft daardoor tijdloos relevant. De originele CD-uitgave uit 2012 geldt als een hoogtepunt in het oeuvre van zowel Phew als Moebius, en laat horen hoe muziek geschiedenis kan evoceren en herdenken.