Pharoah Sanders - Karma (CD)

Karma van Pharoah Sanders is een iconisch album binnen het genre spiritual jazz. Dit album, uitgebracht in het jaar 1969, wordt beschouwd als een mijlpaal in de ontwikkeling van deze stroming, waarbij Sanders samen met onder anderen John en Alice Coltrane het genre een nieuwe richting gaf. Karma is Sanders’ derde album als bandleider en vestigde direct zijn reputatie als een van de belangrijkste vernieuwers en visionairs in de jazz.

Het meest opvallende aan Karma is dat het album bestaat uit slechts twee tracks. De kern van de plaat wordt gevormd door het ruim 30 minuten durende The Creator Has a Master Plan, dat samen met vocalist Leon Thomas is gecomponeerd. Dit stuk geldt als hét anthem van de spiritual jazz. De compositie opent met een lyrisch en krachtig voorspel en ontwikkelt zich tot een uitgesponnen, vrije improvisatie, waarin Sanders enkele van zijn kenmerkende technieken inzet, zoals het overblazen en het toepassen van multiphonics — een techniek waarmee hij meerdere tonen tegelijk uit zijn saxofoon haalt. De expressieve saxofoonlijnen van Sanders worden afgewisseld met de karakteristieke stem van Leon Thomas, die met zijn unieke jodel-achtige zang een extra spirituele dimensie toevoegt. De bezetting bevat verder onder meer pianist Lonnie Liston Smith, bassist Reggie Workman en drummer Billy Hart, stuk voor stuk vooraanstaande musici uit de jazzwereld.

Na het intense The Creator Has a Master Plan volgt een wat korter en ingetogener nummer, genaamd Colors. Deze track is een ingetogen afsluiter waarin Sanders en Thomas een meer beschouwende, melancholieke sfeer neerzetten. Ondanks de eenvoud in opzet weet Colors een diepe gevoelsmatige snaar te raken en laat het horen dat spiritual jazz niet altijd groots en meeslepend hoeft te zijn, maar ook in subtiliteit z’n kracht kan tonen.

Karma wordt inmiddels breed erkend als een tijdloos meesterwerk. Het album weet op meeslepende en soms bevrijdende wijze spiritualiteit, improvisatie en muzikaal meesterschap samen te brengen. De muziek nodigt uit tot bezinning, maar viert ook de vrije expressie zoals die in de late jaren zestig steeds meer hoorbaar werd binnen de jazz. Voor velen geldt het album als hét voorbeeld van hoe jazz kan fungeren als een vorm van muzikale heling en meditatie.