Ozan Saritepe - Sonidos de Paisajes - Music of Spain

Debut Cd van de Gitarist Ozan Saritepe.
Sonidos de Paisajes- Music of Spain


Een klinkend landschap; dit is een typerende beschrijving voor Spanje. Er is nauwelijks een ander land te vinden met zo'n eigen karakter. De folklore en flamenco-muziek zijn diep geworteld in de muziek van Spanje.
Tegen het eind van de 19e eeuw ontstond er een nationaal muzikaal bewustzijn en de Spaanse stijl ontstond onder aanvoering van o.a. Isaac Albeniz en Manuel de Falla. Deze grote componisten schreven echter niet voor de gitaar ook al zat de gitaarmuziek in hun bloed. Dit instrument behoorde tot de lagere sociale klasse en was geen instrument voor de concertzaal. In zekere zin vertaalden ze het gitaaridioom naar instrumenten zoals de piano.
Het openingswerk van deze CD is een schitterend voorbeeld van deze praktijk. Ozan Saritepe heeft het pianowerk 'Asturias' van Albeniz hier duidelijk terug vertaald naar het origineel. Om de flamenco origine extra te benadrukken heeft hij ervoor gekozen om de bajon als slagwerk instrument toe te voegen.
Het was Francisco Tarrega die als eerste de pianomuziek van Isaac Albeniz voor gitaar bewerkte en het maakte tot het standaardrepertoire voor gitaristen. Hij woonde in Barcelona wat in die tijd het culturele centrum van Spanje was. Hij kende Albeniz persoonlijk net als Granados en de jonge Pablo Casals met wie hij kamermuziek speelde. Naast zijn vele concertreizen arrangeerde hij meer dan 200 werken en componeerde hij er bijna honderd. De selectie van stukken hier opgenomen laten horen dat Tarrega ook als pianist geschoold was. Hij componeerde geen grote sonates, maar losse charmante stukken, geschikt voor de salons en kleinere concertzalen waar hij optrad.
Zijn belangrijkste leerlingen waren Emilio Pujol en Miguel Llobet, die beiden een grote bijdrage hebben geleverd aan het gitaarrepertoire. Op deze CD zijn de minder bekende 'Mazurka por Bufalletti' en 'Impromptu' te horen die de kwaliteit van deze componisten nog eens onderstrepen.
Manuel de Falla schreef in 1920 een tombeau ter nagedachtenis aan Debussy, wat zijn enige werk voor gitaar zou blijven. Het was Miguel Llobet die de partituur geschikt maakte voor gitaar en van vingerzettingen voorzag. Op deze CD is gekozen voor een ander werk van de Falla, de entre-acte uit zijn opera 'La vida brève'. Dit beroemde werk werd ook uitgevoerd door Paco de Lucia en als eerbetoon heeft Ozan Saritepe Lucia's versie als basis genomen voor het arrangement.
Het gitaarrepertoire bestond in de beginjaren van de 20ste eeuw uit werken van gitaristen omdat deze de mogelijkheden en beperkingen van het instrument kenden. Rond 1920 begon hier verandering in te komen doordat Andres Segovia de gitaar populair maakte door zijn optredens en grammofoon opnames. Niet-gitaristen gingen ook voor de gitaar componeren en een belangrijk voorbeeld hiervan is Federico Moreno-Torroba. Deze componist en dirigent schreef in 1920 een 'Danza' voor Segovia wat het begin was voor een groot oeuvre voor de gitaar. Segovia zou op praktisch al zijn concerten iets van Torroba gaan spelen. Zijn muziek is ongecompliceerd, elegant en heeft Castiliaanse invloeden. De Fantasia-sonate op deze CD is pas in 2001 herontdekt in het nalatenschap van Andres Segovia. Hij heeft deze sonate nooit uitgevoerd, waarschijnlijk door zijn overvolle agenda, deadlines en de vele premières die hij moest spelen. Door de lengte en uitgebreide thematische verwerking heeft deze Fantasia-sonate een uitzonderlijke plaats binnen het repertoire van Moreno-Torroba.
Van dit CD programma zijn de twee stukken van Antonio Ruiz-Pipò en Federico Mompou het meest recent gecomponeerd. Beide zijn beïnvloed door het Parijse impressionisme maar hun muziek toont ontegenzeglijk de Spaanse wortels die alle componisten op deze CD met elkaar verbinden.
De Spaanse warmte, de uitgestrekte natuur, het temperament en melancholie, de folklore uit alle landstreken, de 'Sonidos Paisajes', klinken allemaal door in deze voortreffelijke debut-CD van Ozan Saritepe.

Prof. Enno Voorhorst –Koninklijk Conservatorium Den Haag