Ornette Coleman - Science Fiction (LP)

Science Fiction van Ornette Coleman is een LP die tot de meest gewaardeerde werken binnen de free jazz wordt gerekend. Het album is oorspronkelijk uitgebracht in het begin van de jaren zeventig en geldt als een sleutelproject in Colemans ontwikkeling van harmolodische concepten, waarbij improvisatie en groepsinteractie centraal staan. Science Fiction kenmerkt zich door een opvallend ensemblegeluid, het gebruik van ongebruikelijke instrumentatie, en de integratie van vocale elementen binnen een akoestische jazzsetting.

Qua genre valt Science Fiction onder de avant-garde jazz of free jazz. Dit betekent dat strak afgebakende melodieën en harmonieën vaak ontbreken en dat de muzikale interactie tussen de bandleden belangrijker is dan conventionele structuren. Het album brengt een mix van intens en experimenteel samenspel, waarbij Coleman’s saxspel, de dubbele drumbezetting, en voorbeelden van elektrische bas prominent naar voren komen. De plaat heeft een sterk collectief karakter; de muzikanten communiceren continu met elkaar en creëren samen een energiek, maar ook mysterieus geluid. Opvallend is de alternatie tussen instrumentale stukken en tracks waarin zang en zelfs gesproken woord een rol spelen.

Enkele nummers illustreren de grote variatie op het album. 'What Reason Could I Give' opent Science Fiction met de opvallende stem van Asha Puthli, wat onmiddellijk voor een verrassende sfeer zorgt. Het nummer vermengt orkestrale klanken en jazz met een popachtige gevoeligheid, zonder aan artistiek gewicht te verliezen. 'Civilization Day' is een energiek en complex stuk dat bol staat van virtuositeit en snelle interactie tussen Coleman, Don Cherry en Charlie Haden. 'Law Years' is een uitgesproken ensembletrack waar het harmolodische principe, waarbij alle instrumenten gelijkwaardig zijn en gelijktijdig improviseren rond een kernidee, goed hoorbaar is. Een ander opvallend werk is 'Rock the Clock', dat een elektrische, haast psychedelische groove introduceert waarmee Coleman het nodige experiment niet schuwt.

Science Fiction werd uitgebracht in het begin van de jaren zeventig en drukte zijn stempel op jazz door muzikanten uit verschillende periodes van Colemans carrière samen te brengen, onder wie Don Cherry, Charlie Haden, Dewey Redman en Billy Higgins. Asha Puthli verzorgt op twee tracks de vocalen en dat draagt bij aan het unieke karakter van deze plaat. Het album is opgenomen in een periode waarin jazz in volle ontwikkeling was, en laat niet alleen Colemans avant-gardistische visie horen maar legt ook de basis voor het denken over samenspel en compositie binnen progressieve jazz.

Science Fiction wordt vaak beschouwd als een van Ornette Colemans meest innovatieve en invloedrijke albums. Voor wie de grenzen van jazz wil verkennen en de evolutie van het genre wil begrijpen, vormt het LP-album een onmisbaar referentiepunt binnen de geschiedenis van de moderne jazz.