Nicholas Deyoe - James Tenney: Changes - 64 Studies For 6 Harps (2 CD)

Changes: 64 Studies for 6 Harps (1985) is een grootschalig werk dat veel van James Tenney's (1934-2006) belangrijkste theoretische en muzikale ideeën combineert en verbindt, waaronder gestalt segregatieprincipes en complexe intonatiesystemen. Het werk is gecomponeerd met behulp van een mainframe computer aan de York University en markeert tevens een terugkeer naar computerondersteunde, algoritmische compositie na een lange hiaat. Het was een van de eerste stukken die Tenney componeerde met een computer nadat hij eind jaren zestig New York City verliet om les te geven aan het California Institute of the Arts. Na Changes waren de meeste werken van Tenney gebaseerd op computersoftware en formele, algoritmische processen.

Tenney was zowel een productief componist als theoreticus, maar schreef zelden in detail over zijn eigen stukken, ook al implementeerde zijn muziek consequent zijn theoretische ideeën. Een uitzondering is zijn artikel 'About Changes', oorspronkelijk gepubliceerd in het tijdschrift Perspectives of New Music. 'About Changes' is een gedetailleerde en uitputtende theoretische begeleiding en beschrijving van het stuk, dat zorgvuldig zijn compositieprocedures documenteert, waarvan vele zeer technisch en/of wiskundig zijn. Aan het begin van het artikel schrijft Tenney,

'Mijn bedoelingen met dit werk waren zowel verkennend als didactisch. Dat wil zeggen, ik wilde de nieuwe harmonische bronnen die beschikbaar zijn gekomen door het concept 'harmonische ruimte' veel grondiger onderzoeken dan in eerder werk. Tegelijkertijd wilde ik deze harmonische bronnen verkennen binnen een formele context die duidelijk bepaalde theoretische ideeën en compositiemethoden zou demonstreren die ik al had ontwikkeld in mijn computermuziek van begin jaren zestig, waaronder het gebruik van stochastische (of beperkt-willekeurige) processen toegepast op verschillende holarchische perceptuele niveaus, zowel monofoon als polyfoon.

De verwijzingen naar de I Tjing, of het Boek der Veranderingen, in de titels van de afzonderlijke studies vloeien voort uit correlaties die deels om poëtisch-filosofische redenen zijn gemaakt, maar ook - en dat is misschien nog belangrijker - als middel om ervoor te zorgen dat alle mogelijke combinaties van parametrische toestanden in het werk als geheel zouden worden opgenomen. Ik moet bekennen dat ik vaak dacht aan de vierentwintig preludes en fuga's van J.S. Bachs Wohltemperierte Klavier als een soort model voor wat ik met het werk wilde doen, hoewel het hoogst onwaarschijnlijk lijkt dat deze studies zelf dat feit ooit aan de luisteraar zullen verraden.'