Matthew Sweet - Altered Beast (SACD)

Altered Beast van Matthew Sweet is een album dat zich onderscheidt door zijn energieke mix van alternative rock en powerpop. Het verscheen in het begin van de jaren negentig en is deel van een trilogie waar ook Girlfriend en 100% Fun toe behoren. Het album leunt zwaar op de alternatieve rocktraditie, maar verwerkt daarnaast invloeden uit powerpop en countryrock. De sfeer is rauw en intens, wat goed past bij het tijdperk waarin het tot stand kwam.

Op Altered Beast wordt het vertrouwde gitaarwerk van Sweet aangevuld met gastbijdragen van onder andere Mick Fleetwood en Jody Stephens, waardoor het geluid een vol en rijk karakter krijgt. De productie is groot en ruimtelijk, met een opvallende 70s rockglans. Toch overheerst er een enigszins duistere ondertoon in de muziek, mede dankzij het bondige en soms grillige spel van gitaristen als Robert Quine en Richard Lloyd. Het album is dan ook explicieter en experimenteler dan zijn voorgangers, met een zekere compromisloosheid in zowel tekst als muziek.

Qua thematiek onderzoekt Altered Beast vaak de schaduwzijden van menselijke emoties, zoals twijfel, onzekerheid en verlangen, maar ook de kracht van verandering. Een nummer als Dinosaur Act opent het album op explosieve wijze, met een ruige solo en een zelfkritische ondertoon. Someone to Pull the Trigger laat juist een combinatie horen van folk- en countryinvloeden, ondersteund door gruizige gitaren en melancholieke achtergrondharmonieën. Een ander opvallend nummer is The Ugly Truth, waarin het contrast tussen hoop en wanhoop duidelijk naar voren komt; Sweet’s hoge stem en pakkende melodieën voorkomen echter dat het geheel zwaar op de hand wordt.

De titel van het album verwijst naar een klassiek arcadespel, waarin je transformeert tot een machtig wezen wanneer je voldoende power-ups verzamelt. Sweet gebruikt deze metafoor om het idee van innerlijke kracht en de mogelijkheid tot transformatie te onderzoeken. Het album is geproduceerd door Richard Dashut, die eerder samenwerkte met Fleetwood Mac. Vooral de geluidskwaliteit komt op de SACD-release uitstekend tot zijn recht: het stereobeeld is breed, de details zijn rijk, en de dynamiek en diepte van de nummers krijgen volop ruimte.

Altered Beast werd in het oorspronkelijke releasejaar niet door iedereen even positief ontvangen; sommige critici vonden het album te onsamenhangend. Toch heeft het inmiddels een cultstatus bereikt onder liefhebbers van alternatieve rock en powerpop, mede dankzij de compromisloze aanpak en het brede muzikale pallet dat Sweet hier tentoonspreidt. Het album biedt een diepe duik in de complexiteit van menselijke gevoelens, verpakt in compromisloze rocknummers en meeslepende melodieën.