Matana Roberts - Coin Coin Chapter Five: In The Garden (CD)

Matana Roberts’ album Coin Coin Chapter Five: In The Garden is een indringend en experimenteel werk binnen het genre van free jazz en avant-garde. Het album is de vijfde uit Roberts’ ambitieuze Coin Coin-serie, een meerjarige, twaalfdelige verkenning van Afro-Amerikaanse geschiedenis en identiteit. Roberts gebruikt op dit album een breed palet van muzikale stijlen – van abstracte saxofonklanken tot ontregelende elektronische geluiden, samengebracht met poëzie en gesproken tekst. Daarmee ontstaat een muzikale collage die voortdurend laveert tussen expressief en introvert, met momenten van explosieve energie afgewisseld door diep reflectieve passages.

De narratieve kern van In The Garden draait om de persoonlijke en politieke impact van reproductieve rechten, en verweeft een tragische gebeurtenis uit Roberts’ familiegeschiedenis met zoektochten naar collectieve herinnering en identiteit. Het album reflecteert de angst, frustratie en tragedies die resoneren vanuit het verleden naar het heden. Door Roberts’ muzikale verhalen verdwijnen de grenzen tussen historie en actualiteit; eeuwenoude folkramen worden getransformeerd tot expressionistische melodieën, en gebeurtenissen uit het verleden krijgen een directe relevantie voor nu. Opvallend is dat dit vijfde hoofdstuk in de serie nadrukkelijker leunt op een narratief: de dood van een voorouder door een illegale abortus wordt uitgewerkt tot een karakterstudie van iemand die in de officiële geschiedschrijving slechts als een cijfer voorkomt.

Het ensemblegeluid op het album is rijk en gelaagd, met bijdragen van onder meer violist Mazz Swift, saxofonist Stuart Bogie en Kyp Malone op synthesizers en productie. Roberts’ composities zijn diverser dan op eerdere albums: van jazzy improvisatie tot dissonante fragmentatie, en van urgent slagwerk tot meditatieve pianolijnen. De productie is helder en evenwichtig, waarbij de muziek een collage-achtige structuur heeft – fragmentarisch, soms verwarrend of chaotisch, maar altijd met een onderliggende samenhang die het narratief ondersteunt.

In The Garden bevat uiteenlopende nummers die deze muzikale en thematische veelzijdigheid illustreren. Zo opent het album met 'we said', een track die bestaat uit holle, ratelende pulsaties en ijle drones en direct een gevoel van onbestemdheid en gespannen verwachting oproept. 'different rings' volgt met blazende, dissonante fragmenten die abrupt uiteenvallen en samenkomen, wat het gevoel van onzekerheid en onderdrukte energie benadrukt. Een opvallend middelpunt is 'shake my bones', waarin melodische herhalingen en ijle klanken botsen met dissonante uitbarstingen en het album zijn meest weerbarstige vorm vindt. Ook 'unbeknownst' is exemplarisch, met droevige koperpartijen en snaredrums die Roberts’ krachtige poëzie ondersteunen.

Coin Coin Chapter Five: In The Garden werd uitgebracht in 2023 als CD. Het album staat bekend om zijn poëtische zeggingskracht, historisch bewustzijn en avant-gardistische creativiteit, en wordt geroemd als een essentieel werk in Roberts’ voortdurende zoektocht naar muzikale vernieuwing en historische reflectie.