Marvin Gaye - What's Going On (LP)

What's Going On van Marvin Gaye is een soulalbum dat bekendstaat als een van de meest invloedrijke platen in de geschiedenis van de populaire muziek. Dit LP-album werd uitgebracht in het begin van de jaren zeventig en markeert een belangrijke breuk met het traditionele Motown-geluid waarmee Gaye tot dat moment bekend was. Marvin Gaye koos voor een vernieuwende benadering, waarbij hij onderwerpen als oorlog, sociale onrechtvaardigheid en milieuvervuiling centraal stelde. Dit maakte het album tot een artistiek en maatschappelijk manifest dat verder reikte dan enkel entertainment.

Muzikaal beweegt What's Going On zich op het snijvlak van soul, rhythm-and-blues, pop en jazz. Het arrangement is rijk en uitgebalanceerd, met gelaagde strijkerspartijen, subtiele blazers en een organische ritmesectie. De nummers lopen vloeiend in elkaar over, wat het album als geheel een doorlopend karakter geeft. Gaye’s zang – vaak meerstemmig door zijn eigen overdubbingen – geeft het geheel een warme, betrokken sfeer. Ondanks de zwaarte van de thematiek klinkt de muziek hoopvol en uitnodigend, wat bijdraagt aan de blijvende aantrekkingskracht op een breed publiek.

Het album bevat negen tracks, waarvan enkele tot klassiekers van het genre zijn uitgegroeid. Het titelnummer What's Going On opent de plaat en stelt direct de toon: het is een empathisch pleidooi voor menselijkheid in een tijd van maatschappelijke onrust. Een ander opvallend nummer is What's Happening Brother, waarin het perspectief van een terugkerende Vietnamveteraan wordt belicht, iemand die na de oorlog zijn plek niet meer in de samenleving vindt. Verder op het album staat Inner City Blues (Make Me Wanna Holler), waarin Gaye met een indringende, bijna bezwerende groove de sombere realiteit van armoede en politiegeweld in de Amerikaanse steden beschrijft.

Deze LP geldt als één groot, samenhangend verhaal dat de uitdagingen en het verlangen naar verandering in de Amerikaanse samenleving van die tijd weerspiegelt. De persoonlijke betrokkenheid van Marvin Gaye komt sterk naar voren; inspiratie haalde hij onder meer uit de ervaringen van zijn broer, die als soldaat diende in Vietnam, en uit zijn eigen zoektocht naar spirituele en maatschappelijke richting. Zowel tekstueel als muzikaal weet Gaye de luisteraar te raken met zijn oprechtheid en verlangen naar verbinding, rechtvaardigheid en liefde.

What's Going On betekende een keerpunt voor Marvin Gaye als artiest én voor de soulmuziek als geheel. Waar soul tot dan toe vooral bekendstond als dans- en liefdesmuziek, toonde Gaye dat het genre zich ook uitstekend leende voor reflectie op maatschappelijke thema’s. Het album spreekt nog altijd tot de verbeelding door de combinatie van tijdloze muzikaliteit en urgentie in de boodschap. Daarmee blijft What’s Going On, decennia na de oorspronkelijke release, onverminderd actueel en inspirerend.