Mark Lotz Ensemble - Freshta (CD)

Mark Lotz Ensemble - Freshta is een bijzonder album binnen de moderne jazz dat zich onderscheidt door zijn sterke betrokkenheid bij sociale thema’s. Het album verscheen in 2023 en heeft als uitgangspunt een compositieopdracht voor Nederlandse jazzfestivals. De artistieke kern is een eerbetoon aan Freshta Kohistani, een Afghaanse vrouwenrechtenactivist. Door zijn internationale achtergrond en veelzijdigheid heeft Mark Lotz, geboren in Duitsland en opgegroeid in Thailand en Uganda, een open muzikale blik die hij in dit ensemble samenbrengt met topmusici uit Europa.

De muziek op Freshta is een synthese van verschillende stromingen: het album combineert Europese chamber jazz met wereldmuziek en heeft invloeden uit modale jazz swing. In het geluid hoor je naast de jazztraditie ook elementen uit Afrikaanse en Aziatische ritmes en toonladders, wat het album een bijzondere, globale identiteit geeft. De bezetting is opvallend; de combinatie van fluiten, klarinetten, cello, piano en drums levert een transparant, maar krachtig ensemblegeluid op. Lotz weet complexe structuren te koppelen aan emotie, waarbij de expressiviteit van de musici centraal staat.

Elke compositie op Freshta is opgedragen aan vrouwelijke activisten uit Azië en Afrika. Lotz vertaalt hun unieke verhalen en karakters in zijn muziek, waarbij hoop en kracht altijd een onderliggende rol spelen, ondanks het soms zware onderwerp. De uitvoeringen zijn energiek en meeslepend, waarbij de musici elkaar zowel in subtiliteit als intensiteit vinden.

Enkele opvallende tracks op het album zijn het korte maar krachtige 'Freshta', dat direct de urgentie van het project voelbaar maakt. 'Malala', opgedragen aan Nobelprijswinnaar Malala Yousafzai, kenmerkt zich door een Europees-geformaliseerde thematiek, terwijl 'Durga’s Lalit' uitblinkt in het gebruik van Indiase toonladders en een atmosfeer die de complexiteit en kracht van de personages weerspiegelt. Ook het nummer 'Frouzan' valt op, zowel door het intro dat de dreiging van het onheil verbeeldt als door het aanhoudende groove dat de strijd tegen onrecht symboliseert.

Freshta is een album dat de luisteraar niet alleen muzikaal prikkelt, maar ook aan het denken zet over vrouwelijk activisme en de kracht van muziek als inspiratie voor hoop en vrijheid. Het is een unieke samensmelting van jazz, wereldmuziek en klassiek, gebracht door een ensemble van muzikanten die elkaar tot grote hoogten stuwen.