Manuel Tomadin - From Venice To Leipzig (CD)

Of ze nu wel of niet naar het zuiden van de Alpen reisden, zoals Händel vroeg in zijn carrière, alle 18e-eeuwse Duitse componisten van naam werden beïnvloed door de Italiaanse stijl van vocale en instrumentale schriftuur in die tijd. Het nieuwste album van Manuel Tomadin voor Brilliant Classics verkent de verbanden tussen deze schijnbaar ongelijksoortige tradities, te beginnen met de Toccata, Adagio en Fuga BWWV564, een van de meest opvallende voorbeelden van JS Bachs werk tijdens zijn jaren als kapelmeester aan het hertogelijke hof in Weimar (1710-1717).
De Italiaanse kwaliteiten van het concerto-achtige karakter van de openingstoccata in BWV564 en vervolgens de pathos van het Adagio, met zijn lopende bas en Napolitaanse harmonieën, worden onderstreept door de volgende transcriptie die Bach maakte van een concert van Vivaldi, het A-klein RV522, en vervolgens Walther's transcriptie van een concert van Torelli.
Johann Gottlieb Graun was een leerling van Pisendel die ook had gestudeerd bij de prins der Italiaanse violist-componisten, Giuseppe Tartini. Tomadin bevat dan ook een solo-orgelconcert van Graun dat bol staat van de violistische figuratie. Een bewerking van Händels Sinfonia bij zijn oratorium Esther, een ander concerto van Vivaldi en Bachs prachtige A-mineur Prelude en Fuga BWWV543 vervolledigen dit stimulerende programma.
Dit album is ook een waardevolle opname van het historisch belangrijke orgel in de Sint-Pieterskerk in Leens. Het instrument dateert uit 1733-34, en is dus contemporain met de hier opgenomen muziek, en is het werk van de Nederlandse orgelbouwer Albertus Anthoni Hinsz. Hij baseerde zijn ontwerpen op de instrumenten van de Schnitger-familie die destijds de Noord-Duitse orgelbouw domineerde, en het exemplaar in Leens is een prachtig bewaard gebleven en zorgvuldig gerestaureerd voorbeeld van dit erfgoed.
Het boekje is rijkelijk geannoteerd met een essay van Manuel Tomadin over de Italiaanse verbanden tussen de muziek op het album, een geschiedenis van het orgel, een volledige registerlijst en een overzicht van de specifieke registratie die voor elk stuk werd gebruikt.

- In Bachs tijd was het gebruikelijk om werken van andere componisten te arrangeren voor verschillende instrumenten. Ook de grote J.S. Bach transcribeerde soloconcerten (bijvoorbeeld vioolconcerten, blazersconcerten) van beroemde componisten als Vivaldi en Marcello voor orgel solo. Hoewel Bach Italië nooit bezocht, maakte hij kennis met de werken van de grote Italiaanse barokmeesters en werd hij er diepgaand door geïnspireerd, waarbij hij bepaalde elementen overnam, zoals de concertovorm. Maar omdat Bach Bach is, voegde hij aan deze werken zijn eigen contrapunt en versieringen toe, waardoor zijn transcripties hem geheel eigen zijn.
- Manuel Tomadin heeft een prachtig programma samengesteld met Italiaanse concerti van Vivaldi en Torelli in Bachs transcriptie, een concerto van Graun en originele werken van Bach waarin de Italiaanse invloed het meest merkbaar is, zoals de beroemde Toccata, Adagio & Fuga BWV 564 en de Prelude & Fuga BWV 543.
- gespeeld op een van de beroemdste historische orgels van Nederland, het Hinsz-orgel uit 1733 in de Petruskerk te Leens, waarvan de specificaties in het boekje zijn opgenomen.
- Manuel Tomadin is een van de belangrijkste Italiaanse organisten van dit moment, een geleerde en gepassioneerd musicus, met een indrukwekkende discografie op zijn naam: Husumer Organ Book, Alberti en Erbach Complete Keyboard Works, Van Noordt, Krebs, Lübeck, Hassler, Martini en andere Noord-Duitse orgelmeesters.