Lucian Ban & Mat Maneri - Transylvanian Dance (CD)

Transylvanian Dance van Lucian Ban en Mat Maneri is een album dat zich begeeft op het snijvlak van jazz, geïmproviseerde muziek en Oost-Europese volksmuziek. Het werk verscheen als CD op het label ECM in het jaar 2024. Ban, geboren in Roemenië, en Maneri, een Amerikaanse violist, nemen de luisteraar mee op een muzikale reis door het folkloristische erfgoed van Transsylvanië, geïnspireerd door de verzamelde volksliederen van Béla Bartók. Wat dit album onderscheidt is de manier waarop traditionele melodieën fungeren als vertrekpunt voor vrije improvisatie en hedendaagse interpretatie, waardoor het niet louter een verzameling bewerkingen is, maar eerder een creatieve herinterpretatie die zowel respectvol als vernieuwend is.

Het album is live opgenomen in Timisoara als onderdeel van het ‘Retracing Bartók’-project en weerspiegelt aldus de authentieke sfeer van een concertsetting. De stijl van de plaat is lastig te categoriseren: het verbindt elementen uit de jazz, westerse klassieke muziek en de Transsylvanische volksmuziek tot een hybride vorm die het beste omschreven kan worden als experimenteel kamermuziekjazz met een sterke etnische onderstroom. De piano van Ban klinkt beweeglijk, krachtig, soms dromerig, terwijl de viola van Maneri juist een rauw, emotioneel geluid toevoegt. Het samenspel roept beelden op van uitgestrekte velden, oude dorpen en een muziektraditie die mondeling is overgeleverd.

De track 'Poor Is My Heart' opent het album en zet direct de toon van introspectie, melancholie en ruimte voor improvisatie. Het pianospel van Ban klinkt lichtvoetig en uitnodigend, terwijl de viola bij vlagen nerveus en schaafachtig klinkt, wat een spannend contrast oplevert. Op 'Romanian Folk Dance' worden de volksritmes en melodieën uit Transsylvanië op een inventieve manier opengebroken en opnieuw opgebouwd, waarbij de instrumenten elkaar uitdagen en versterken. De titeltrack 'Transylvanian Dance' is een opzwepend en energiek hoogtepunt, en vat de fysieke expressie en blijdschap van traditionele dans samen, met sterke improvisaties van beide musici.

Transylvanian Dance is een album dat de luisteraar confronteert met lagen van geschiedenis, emotie en muzikale traditie. Het is geen zuivere volksmuziek, geen klassieke compositie en ook geen conventionele jazzplaat, maar een uniek samenspel waarin menselijke expressie centraal staat. Hiermee leveren Ban en Maneri niet alleen een hommage aan Bartók en het culturele erfgoed van Transsylvanië, maar ook een uitnodiging aan het publiek om zich open te stellen voor een grensverleggende muzikale dialoog.