Luca Scandali - Tartini: Concerto Transcriptions For Organ (CD)

Het leven van Giuseppe Tartini (1692-1770) is goed gedocumenteerd, maar dat geldt niet voor Leonhard Frischmuth (ca. 1725-1764), een naam die bij velen onbekend is. Frischmuth is tegenwoordig vooral bekend omdat hij klaviertranscripties van zes van Tartini's vioolconcerten heeft gemaakt en gepubliceerd. Frischmuth kwam uit het Thüringse dorp Gräfenroda, vlakbij Gotha, waar hij orgel studeerde bij Johann Christoph Keller, zelf een student aan de Tomasschule van Leipzig tijdens de periode van J.S. Bach. Frischmuth reisde waarschijnlijk rond 1750 naar Amsterdam, waar hij leerling werd van Conrad Friedrich Hurlebusch, organist van de Oude Kerk. Op 26 juli 1763 werd Frischmuth benoemd tot organist van de Nieuwezijdskapel, de enige functie die van hem bekend is, en hij stierf na slechts 15 maanden in die functie te hebben gewerkt.

Zijn Tartini transcripties werden door de Nederlandse drukker Arnoldus Olofsen gepubliceerd als zijn Opus 4 in een verzameling concerti 'accommodati per il cembalo' (aangepast aan het klavecimbel) en, zoals de gewoonte was, speelbaar op andere toetsinstrumenten zoals het orgel. Nederland was in het begin van de 18e eeuw 'ground zero' voor de groeiende belangstelling voor orgeltranscripties van Italiaanse instrumentale concerti, te beginnen met de blinde organist Jan Jacob de Graaf (1672-1738), die zijn eigen transcripties van concerti van verschillende componisten uitvoerde tijdens concerten die hij gaf op het orgel van de Nieuwe Kerk in Amsterdam.

De beslissing om deze concerten op te nemen op een historisch Italiaans instrument, gebouwd rond 1745-50 door de in Dalmatië geboren orgelbouwer Pietro Nachini (1694-1769), die Tartini waarschijnlijk persoonlijk kende, kan deze stukken alleen maar versterken, omdat de sonische kenmerken ongetwijfeld bekend zouden zijn geweest bij Tartini: in de Basilica del Santo in Padua had Tartini vier orgels tot zijn beschikking, waarvan sommige in de periode 1743-49 waren gereconstrueerd door Nachini.