Luca Panicciari - Questi Diversi Mondi [These Different Worlds] (CD)

Maar de unieke fascinatie van de stem van de cello stimuleert en provoceert uitvoerders en componisten ook voortdurend om nieuwe uitdagingen aan te gaan: bijvoorbeeld het herschrijven van muziek uit het verleden. Op deze Da Vinci Classics CD demonstreert cellist, componist en improvisator Luca Panicciari de veelzijdigheid van de cello en zijn eigen creativiteit door een vruchtbare dialoog aan te gaan met een zeer brede muzikale traditie, die de vroege geschiedenis van de muziek omvat (inderdaad, vanaf de eerste geschreven getuigenissen) tot nu, en hemzelf in het bijzonder. Er zijn originele stukken van Panicciari en een improvisatie, die getuigen van wat de cello nog steeds te zeggen heeft tegen de hedendaagse tijd, ondanks zijn schijnbaar anachronistische vorm en materialen. Zoals Panicciari het zelf zegt, is dit programma zoiets als een bloemlezing van werken die buiten de grenzen van het traditionele cellorepertoire liggen, en raakt het diverse werelden en genres die buiten de grenzen van de mainstream te vinden zijn. Dit project kwam tot stand in de loop van de laatste jaren en komt overeen met Panicciari's algemene houding: opgeleid als professioneel cellist in de klassieke traditie, heeft zijn nieuwsgierigheid hem altijd geleid naar nieuwe muzikale verkenningen. Na verloop van tijd verzamelde en verzamelde hij een aanzienlijke hoeveelheid zelfgemaakte arrangementen; een selectie uit dat repertoire is wat we hier vinden, en vertegenwoordigt Panicciari's avontuur met zijn trouwe instrument, de cello. Pandoura bijvoorbeeld is een stuk gebaseerd op en gearrangeerd naar de beroemde Seikilos Epitaph, een Grieks fragment dat een van de vroegst genoteerde voorbeelden van muziek is. Iets minder voorouderlijk zijn andere stukken die dateren uit de late Renaissance en vroege Barok: deze omvatten een paar werken van John Dowland, de onovertroffen meester van de Engelse luitmuziek, en de Calata ala Spagnola van Joan Ambrosio Dalza. Maar aan de andere kant zijn de verschillen ook opvallend: van het timbre (waarbij getokkelde en gestreken snaren heel verschillende kenmerken hebben) tot de speeltechniek en wat de speler daarmee kan doen. Een ander thema dat deze cd hier en elders ontwikkelt en demonstreert, betreft de veelzijdigheid van de cello en zijn vermogen om op zijn eigen originele manier verschillende soorten instrumenten en hun traditionele speeltechnieken en stijlen te imiteren. In deze cd wordt de cello bijvoorbeeld in dialoog gebracht met instrumenten uit het Midden-Oosten zoals de rebab en andere vergelijkbare instrumenten waarvan de speelstijl niet dramatisch verschilt van de rebab. Maar er is ook ruimte voor hedendaagse muziekinstrumenten - opnieuw met getokkelde snaren: Coffe Blues, van Mississippi John Hurt, roept de gitaar op, het instrument dat favoriet was bij de oorspronkelijke componist die, net als andere bluesmannen, graag gitaar speelde als begeleiding bij zijn zang. Bij andere gelegenheden probeert Panicciari het geluid van de duduk te imiteren, een traditioneel instrument uit de landen Armenië en Georgië in het Midden-Oosten. In sommige van deze stukken gebruikte Panicciari de kunstgreep van scordatura, waarbij de vier snaren van de cello niet meer klinken als C-G-D-A zoals ze normaal doen, maar kunstmatig 'uit de maat' worden gezet om bepaalde effecten te bereiken. Het eerste deel, Dialogo, heeft deze titel omdat het voortdurend heen en weer gaat tussen het middelhoge en lage register van de cello, waardoor er een soort dialoog ontstaat tussen twee muzikale principes.
Van het oude Griekenland tot een stuk geschreven in 2023, we observeren het palet van de cello en kunnen niet anders dan jaloers zijn op degenen die het op deze niveaus kunnen bespelen.