Le Nuove Musiche & Krijn Koetsveld - Monteverdi: Frammenti (CD)

Na de publicatie van de bundel Parnassus Musicus Ferdinandaeus in 1615 begonnen er allerlei verzamelingen van gewijde muziek te verschijnen, vaak met muziek voor kleinere bezettingen en natuurlijk, in de nieuwe vroegbarokke stijl, muziek gescoord voor zang, instrumenten en basso continuo. De samensteller, meestal zelf een componist, verzamelde werken van zijn collega's, voegde wat eigen werk toe en liet de verzameling uitgeven. Tegenwoordig zou dit vanwege het auteursrecht ondenkbaar zijn, vooral als het gaat om het uitgeven van composities van de eigen tijdgenoten.

We weten eigenlijk niet precies hoe en waarom redacteuren en componisten deze verzamelingen samenstelden. Soms speelde eigenbelang een rol, want als een wat minder gelauwerde componist zijn bundel voorzag van een werk van Monteverdi, droeg dat bij aan de status van de verzameling. Monteverdi was in die tijd immers de zeer gewaardeerde Maestro di Capella uit Venetië, die bovendien opera's componeerde in opdracht van nogal wat hoven in wat we nu Noord-Italië noemen. Het kan ook een statement zijn geweest: door de muziek van anderen op te nemen werd waardering uitgesproken voor het werk van collega's. Het kan ook zijn dat de samensteller het belangrijk vond om een bundel te publiceren die een representatief beeld gaf van wat er in een bepaalde periode en regio werd geschreven. We weten helaas ook niet of Monteverdi een vergoeding kreeg voor het uitlenen van zijn werk aan deze boekdelen. Mensen ontdekten, bewerkten, keken en luisterden naar wat anderen deden en deden er vervolgens hun voordeel mee.

In ieder geval mogen we dankbaar zijn dat we dankzij deze collecties meer muziek van Monteverdi tot onze beschikking hebben. Uit zijn brieven blijkt dat het organiseren van religieuze muziek voor Venetië een enorme taak was en dat hij ook voor andere opdrachtgevers moest werken. Het feit dat hij lange tijd om een assistent vroeg, zegt wat dat betreft genoeg. Alessandro Grandi nam hem veel werk uit handen, en zijn muziek vinden we bijvoorbeeld ook terug in de bloemlezingen van Giulio Cesare Bianchi en Lorenzo Calvi. Het is eeuwig zonde dat veel van Monteverdi's muziek verloren is gegaan en waarschijnlijk onherstelbaar zal blijven. Op dit album vinden we een prachtige verzameling van vaak korte sacrale werken van Monteverdi, allemaal gepubliceerd in compilaties van anderen.

Delen van psalmen en hymnen van allerlei beschrijvingen vormen de teksten - en altijd in de stijl die we zo goed kennen van onder andere de concerti in de Vespro della Beata Vergine, de stukken uit de Selva Morale e Spirituale (een verzameling van Monteverdi zelf, met alleen zijn eigen muziek), en de postume verzameling uit 1650, Messa a quattro voci ed salmi, waarin de uitgever ook een Magnificat van zijn tijdgenoot Francesco Cavalli heeft opgenomen. Het repertoire op dit album komt uit verschillende bronnen en werd waarschijnlijk opgenomen in de verschillende bundels omdat de samensteller het gewoon mooi vond. Naast de meerstemmige, madrigaalachtige stukken als Adoramus te, Christe adoramus te en Domine in furore vallen de vaak zeer virtuoze duetten en solostukken op. Soms, bijvoorbeeld in Salve o regina, zijn de versieringen uitgeschreven, wat ons veel leert over hoe Monteverdi ze voor ogen had.

Overige informatie:
- Opgenomen in februari & november 2022, St Martinuskerk, Hoogland, Nederland
- Tweetalig boekje in het Engels en Nederlands bevat liner notes van Krijn Koetsveld, en profielen van het ensemble en het continuo-orgel (speciaal in opdracht van Koetsveld)