John Coltrane - Both Directions At Once: The Lost Album (LP)

Both Directions At Once: The Lost Album is een jazzalbum van John Coltrane, uitgebracht op LP in 2018. Het album wordt gepresenteerd als een verloren studioproject van Coltrane en zijn legendarische Classic Quartet, bestaande uit pianist McCoy Tyner, bassist Jimmy Garrison en drummer Elvin Jones. De opnames zijn in de jaren zestig gemaakt, maar pas decennia later teruggevonden en uitgebracht, wat deze release tot een bijzondere vondst maakt binnen het oeuvre van Coltrane.

Het album ademt de sfeer van de vroege zestiger jaren, een periode waarin Coltrane’s groep wereldwijd faam verwierf met een krachtig, vernieuwend kwartetgeluid. De muziek op deze LP markeert een overgangsmoment in Coltrane’s carrière: enerzijds is er de beheersing van het mainstream jazzidioom waarmee het kwartet zich onderscheidt, anderzijds klinkt in deze sessies de drang tot vernieuwing, zoekend naar nieuwe vormen en expressiemogelijkheden. Dit hoor je terug in het avontuurlijke spel van Coltrane op zowel tenor- als sopraansaxofoon en in de samenzang van de kwartetleden, waarbij spontaniteit en precisie hand in hand gaan.

De composities vormen een mix van originele werken en interpretaties van bestaande stukken. Op dit album staan onder andere 'Untitled Original 11383', een energiek, ongetiteld Coltrane-werk waarin vooral het ritmisch samenspel van het kwartet opvalt. 'Nature Boy' is een van de meest opvallende tracks: Coltrane’s versie is uitgesproken intens en uiterst gevoelig, met fraaie melodische lijnen op de saxofoon en een licht spiritueel karakter. Tot de hoogtepunten van het album hoort ook 'Impressions', een vaste waarde uit het live-repertoire van de groep. Deze studio-opname is uniek, want Coltrane bracht het nummer verder niet in officiële studioversies uit. Het nummer is gebaseerd op een modale structuur en demonstreert het improvisatietalent van alle bandleden.

Behalve deze drie stukken kent het album nog meerdere tracks, waaronder 'Untitled Original 11386', 'Vilia', 'Slow Blues' en 'One Up, One Down', die samen de reikwijdte van Coltrane’s muzikale interesses in deze cruciale fase goed laten horen.

In essentie is Both Directions At Once: The Lost Album een pure jazzplaat, kenmerkend voor de post-bop stroming waarin Coltrane excelleerde. Het album weerspiegelt zowel diens beheersing van de jazztraditie als zijn onstuitbare drang om zich muzikaal te vernieuwen. Voor zowel doorgewinterde jazzliefhebbers als nieuwe luisteraars biedt deze plaat een unieke en belangrijke muzikale ervaring, waarin de kracht en de poëzie van Coltrane’s kwartet opnieuw tot leven komen.