John Coltrane - Both Directions At Once: The Lost Album (2 CD) (Deluxe Edition)

Both Directions At Once: The Lost Album is een jazzalbum van John Coltrane, uitgebracht in 2018. Het album presenteert de befaamde John Coltrane Quartet in klassieke bezetting: Coltrane op tenor- en sopraansaxofoon, Jimmy Garrison op contrabas, Elvin Jones op drums en McCoy Tyner op piano. Dit album werd in één dag in 1963 opgenomen en geldt als een opmerkelijke vondst; jarenlang werd aangenomen dat deze sessie verloren was, totdat een persoonlijke kopie opdook in het bezit van Coltranes eerste vrouw.

Het genre van het album is jazz, en meer specifiek behoort het tot de post-bop en avant-garde jazzstroming waar Coltrane in de vroege jaren zestig toonaangevend was. In het speelveld van moderne jazz markeert het album een overgangsperiode in Coltranes muzikale ontwikkeling, tussen het melodischere, modale werk van bijvoorbeeld My Favorite Things en de spirituele intensiteit van A Love Supreme. Het album is geen afgeronde meesterproef maar eerder een document van een kwartet in volle creatieve evolutie. Het laat horen hoe Coltrane en zijn band voortdurend experimenteerden en hun sound verfijnden, met krachtige groepsinteractie en een rauw, direct geluid dat dicht bij hun live-optredens lag.

De Deluxe Edition van het album omvat twee cd’s met in totaal veertien tracks, waarvan zeven alternatieve takes zijn. Dit biedt luisteraars niet alleen het originele materiaal, maar ook een zeldzaam inkijkje in het opnameproces van Coltrane: hoe vaak hij dezelfde compositie verschillende gedaanten gaf en hoe ideeën ontstonden en evolueerden in de studio.

Binnen de tracklist springen enkele stukken eruit. Het nummer 'Nature Boy' is een expressieve interpretatie van het bekende lied, waarin Coltrane zijn karakteristieke melodische vrijheid laat horen. 'Impressions' is een werk dat Coltrane door zijn gehele carrière heen speelde; op dit album krijgt het nummer extra diepte door meerdere alternatieve takes, die laten horen hoe het thema steeds verder ontvouwd en geïmproviseerd wordt. Ook 'One Up, One Down' is kenmerkend voor het album: een dynamische compositie waarin Coltrane, Tyner, Garrison en Jones elkaars energie versterken met complexe ritmes en krachtige solo’s.

Behalve de intrinsieke muzikale waarde staat dit album vooral ook in het teken van de historische waarde. Het vult een leemte in het oeuvre van Coltrane en belicht een periode waarin innovatie en artistieke ontwikkeling centraal stonden. De sound is robuust, spontaan en eerder een ruwe snapshot dan een afgerond conceptalbum. Coltrane klinkt op Both Directions At Once avontuurlijk, met een sterke drive om nieuwe wegen te verkennen, maar zonder de spirituele grandeur van zijn latere werk.

Voor de liefhebber biedt de Deluxe Edition een avontuurlijke en informatieve luisterervaring. Die dubbele cd vat niet alleen een verloren hoofdstuk uit Coltranes carrière samen, maar stelt de luisteraar in staat om mee te luisteren naar het proces van een van de meest invloedrijke jazzgroepen ooit tijdens een dag vol creatieve experimenten. De combinatie van originele takes, alternatieve versies en de onmiskenbare energie van de Coltrane Quartet maakt dit album tot een waardevolle aanvulling voor zowel de doorgewinterde jazzliefhebber als wie Coltrane pas net ontdekt.