John Coltrane - Ascension Back To Black (LP) (Limited Edition)

Ascension van John Coltrane is een baanbrekend album binnen het genre free jazz, uitgebracht in het midden van de jaren zestig als Limited Edition LP. Het album wordt beschouwd als een van de meest radicale en invloedrijke werken uit Coltrane’s carrière, dat de ontwikkeling van jazz in een nieuwe richting duwde. Ascension markeert een belangrijk keerpunt waarbij Coltrane zich volledig losmaakt van traditionele muzikale structuren, samen met een collectief van toonaangevende avant-garde musici.

Muzikaal gezien overstijgt Ascension de standaard vormen van jazz door een vorm van collectieve improvisatie waarbij melodische, harmonische en ritmische conventies grotendeels worden losgelaten. Coltrane’s fascinatie voor vrijheid in de muziek is hier goed hoorbaar. Het album kenmerkt zich door een ongekende intensiteit en energie: het bestaat uit uitgebreide ensemblepassages waarin alle muzikanten gelijktijdig improviseren, de harmonie opzoekend én uitdagend, gevolgd door solistische uitbarstingen begeleid door het kwartet. In beide versies op het album horen we hoe solo en ensemble steeds afwisselen, met explosieve crescendi en indringende decrescendo’s, wat Ascension een bijzonder dynamisch karakter geeft.

Het album bevat twee lange stukken, vaak aangeduid als Edition I en Edition II, beide getiteld Ascension, met een speelduur van respectievelijk ongeveer 38 en 41 minuten. Daarmee is het album niet opgebouwd uit afzonderlijke, herkenbare tracks, maar uit deze twee uitgebreide opnamesessies. Ondanks het ontbreken van traditionele songtitels, zijn dit de stukken die het fundament vormen van het album. De kracht van Ascension ligt juist in deze opzet: het gaat om één grote muzikale reis waarbij de luisteraar als het ware wordt ondergedompeld in het geavanceerde klankuniversum van Coltrane en zijn ensemble.

Typisch voor Ascension is de bezetting: naast Coltrane’s vaste kwartet, waaronder McCoy Tyner (piano), Elvin Jones (drums) en Jimmy Garrison (bas), werkten tal van invloedrijke jazzmusici mee, zoals Pharoah Sanders, Archie Shepp, Marion Brown, John Tchicai en anderen. Deze brede bezetting geeft het album het karakter van een groot collectief, waarbij individuele stemmen samenkomen in een krachtig groepsgeluid.

In het jazzlandschap markeert Ascension het officiële beginpunt van Coltrane’s ‘late period’, waarin hij vrij spel geeft aan experimentele vormen en zijn artistieke grenzen verlegt. Het album sloeg destijds in als een bom vanwege zijn ongekend experimentele, rauwe en compromisloze aanpak, wat leidde tot verdeelde reacties van critici en publiek. Inmiddels wordt Ascension vaak gezien als een meesterwerk en een belangrijke mijlpaal in de jazzgeschiedenis.

De release van Ascension op limited edition LP maakt het tot een gewild object voor verzamelaars en liefhebbers van avant-garde jazz. Het album nodigt, mede door zijn intense karakter en omvangrijke collectieve energie, uit tot herbeluistering en blijft tot op de dag van vandaag inspireren.