Joan Armatrading’s album How Did This Happen And What Does It Now Mean is een eigenzinnige, introspectieve verzameling van twaalf nummers die haar status als een van de grote Britse singer-songwriters onderstreept. Dit album, uitgebracht in 2024 op CD, is volledig door Armatrading zelf geschreven, geproduceerd, geprogrammeerd en opgenomen. Kenmerkend is het feit dat ze opnieuw alle instrumenten en studio-processen beheerde, waardoor haar unieke visie en geluid bepaald worden door haar persoonlijke benadering.
Het genre van het album beweegt zich tussen rock, soul en blues, waarbij ook jazz en calypso-invloeden subtiel verweven zijn. Armatrading staat bekend om haar veelzijdigheid, en ook hier laat ze zich niet vastpinnen op één stijlrichting. Met haar karakteristieke stem, scherp gitaarspel en intuïtieve composities baant ze zich een weg door uiteenlopende emoties en observaties. Het album is eerder beschouwend en direct dan autobiografisch: de teksten zijn gebaseerd op observaties van het dagelijks leven en sociale interacties, wat het album een universele en herkenbare sfeer geeft.
Een van de opvallende tracks is 'I’m Not Moving', het eerste nummer dat als single verscheen. Dit nummer ontstond naar aanleiding van een ontmoeting met een jonge, boze straatbewoner — een ervaring die zich vertaalt naar een agressieve, confronterende song die toch toegankelijk blijft. De rauwe energie en het directe karakter van het nummer bieden een krachtig contrast met de meer soulful en relaxte liedjes op het album.
Het album opent met '25 Kisses', een nummer dat voortbouwt op soul maar zich al snel ontpopt tot een dansbare track. Armatrading bewijst hier haar talent om grijzende melodieën te combineren met ritmische onderlagen, waardoor het zowel uitnodigend als gelaagd aanvoelt. Vervolgens is 'Someone Else' een prachtig gearrangeerd rocknummer met een sterke melodielijn — typisch Armatrading: effectief, ongekunsteld en meeslepend.
Instrumentaal is het album rijk aan variatie. 'Back and Forth', een van de instrumentale nummers, bevestigt Armatrading’s talent als gitarist. Dit funky, bluesrock-nummer wordt gedragen door een energieke baslijn en geeft haar de ruimte de gitaar te laten spreken. Later op het album volgt 'Now What', een kort jazzy nummer met calypso-elementen dat het palet verder uitbreidt en aantoont dat Armatrading blijft spelen met verschillende genres en invloeden.
De sfeer van het album is overwegend relaxed en chill, met een emotionele onderlaag die voortkomt uit observatie in plaats van persoonlijke ontboezeming. Toch weet Armatrading haar luisteraars te raken, niet met spectaculaire uitbarstingen, maar met haar kenmerkende directheid en het vermogen om alledaagse situaties om te zetten in universele gevoelens. Sommige recensenten vinden het album wellicht te ingetogen en beschouwen niet elke track als een hoogtepunt, maar zelfs zij prijzen de professionaliteit en het vakmanschap dat doorschemert in de productie en het gitaarspel.
How Did This Happen And What Does It Now Mean is uiteindelijk een relaxed, gelaagd album dat zich laat beluisteren als een muzikaal dagboek, waarin rock, soul, blues en jazz elkaar ontmoeten zonder de urgentie van vroeger, maar met vaste hand en scherpe observatie. Door nummers als '25 Kisses', 'I’m Not Moving' en 'Someone Else' krijgt het album een dynamiek die, samen met de instrumentale stukken, het spectrum van Armatrading’s inmiddels lange carrière verder uitdiept. Het album markeert een nieuwe fase in haar oeuvre, waarin vakmanschap en persoonlijke benadering centraal staan.
