Jan Jelinek - Zwischen (LP)

Jan Jelinek’s album Zwischen, uitgebracht op het label Faitiche in 2018 als LP, is een opmerkelijk experiment in elektronische muziek en geluidskunst. Het werk bestaat uit twaalf geluidscollages die ontstaan zijn uit radio-opnamen die Jelinek maakte voor de Duitse publieke omroep SWR2. Hierin verwerkt hij interviews met verschillende publieke figuren, maar in plaats van de gesproken woorden centraal te stellen, richt hij zich op de momenten ertussen: pauzes, ademhaling, aarzelingen en geluiden die normaal niet als betekenisvol worden gezien. Door deze stiltes en geluidsdeeltjes te isoleren en te bewerken, ontstaat er een poëtische laag waarin stemmen verworden tot abstracte klanken. Deze collage van menselijke geluiden vormt het uitgangspunt voor elektronische bewerkingen waarbij een modulaire synthesizer wordt aangestuurd op basis van de frequentie en amplitude van de stemmen. Het resultaat is een verwevenheid van organisch en synthetisch, van menselijke kwetsbaarheid en technologische precisie.

Het genre van Zwischen valt te omschrijven als experimentele elektronica, met invloeden uit downbeat en sound poetry. Jelinek’s benadering is conceptueel en minimalistisch: hij reduceert stemmen tot hun meest basale elementen en laat vervormde elektronica daarmee in dialoog gaan. Het album plaatst zich daarmee niet alleen op het snijvlak van muziek en kunst, maar vraagt ook aandacht voor het puur auditieve en het poëtische potentieel van dat wat door de meeste luisteraars als ruis of stilte wordt ervaren. Zwischen nodigt uit tot een nieuwe manier van luisteren, waarbij de kleine, alledaagse geluiden van taal en lichaam in een poëtische en abstracte soundscape tot leven komen.