James Brown With Oliver Nelson Conducting Louie Bellson Orchestra - Soul On Top (LP)

Soul On Top is een bijzonder album van James Brown, uitgebracht als LP in 1970, waarop hij samenwerkt met het orkest van Louie Bellson onder leiding van Oliver Nelson. Het album is uniek binnen Browns oeuvre omdat het een duidelijke stap buiten zijn gebruikelijke soul- en funkstijl zet. Het album is een fusie van bigband-jazz, soul en funk, waarbij Brown zijn kenmerkende energie en vocalen samenbrengt met rijke, swingende arrangementen van een achttienkoppig jazzorkest. Die combinatie maakt Soul On Top tot een buitenbeentje, niet alleen in Browns discografie maar ook binnen de bigbandtraditie.

Het genre van Soul On Top kan worden omschreven als een mix van bigband-jazz, soul en funk. De samenwerking met Louie Bellson — een legendarische jazzdrummer die bekend stond om zijn virtuoze bigbandwerk — en Oliver Nelson als arrangeur, zorgt ervoor dat het album zich kenmerkt door grootschalige jazzarrangementen, krachtige blazers en een ritmesectie die de funk van Brown samensmelt met het strakke jazzgeluid van Bellson. Die jazzy benadering was iets wat Brown in zijn jonge jaren al bewonderde; in zijn jeugd speelde hij in amateurshows samen met grote bigbands en die inspiratie keert hier volop terug.

Soul On Top bevat een selectie van jazzstandards, klassiekers uit het American Songbook en bewerkingen van Browns eigen bekende nummers, allemaal uitgevoerd in een bruisende bigbandstijl. Opvallend is bijvoorbeeld Browns interpretatie van 'Papa's Got a Brand New Bag', een van zijn grootste funkhits die voor deze plaat een frisse, jazzy rearrangement krijgt. Daarnaast vinden we ballads zoals 'That's My Desire', waarop Browns zang gecombineerd wordt met een warme, weelderige orkestratie, en een krachtige versie van 'It's a Man's, Man's, Man's World', dat in dit jasje extra drama en diepte krijgt. Ook tracks als 'Every Day I Have the Blues' en 'September Song' belichten Browns vermogen om zich moeiteloos aan te passen aan verschillende stijlen en genres.

De productie van het album werd gekenmerkt door een hoge mate van vakmanschap. Bellson bouwt voort op ritmische innovaties uit de jazztraditie, terwijl Nelsons arrangementen het geluid kleuren met harmonische complexiteit en dynamiek. Browns vaste saxofonist, Maceo Parker, voegt extra soul toe en zorgt voor een vertrouwde JB-touch. De uitvoering klinkt swingend, energiek en vol spanning, waarbij Brown zich comfortabel en expressief toont als vocalist in het bigbandidioom.

Soul On Top werd in Hollywood opgenomen met een ensemble van ervaren studiospelers. Het album werd zowel door jazzliefhebbers als door soul- en funkfans opgemerkt als een gedurfde afzondering van Browns reguliere werk, maar het laat vooral zien dat zijn muzikale horizon veel breder was dan alleen rhythm & blues. Dit project bewees dat James Brown, bekend als de Godfather of Soul, ook een diepe affiniteit had met jazz, en dat zijn onmiskenbare persoonlijkheid zelfs in het genre van het bigbandorkest overeind bleef.

Soul On Top blijft een opmerkelijke luisterervaring die de grenzen tussen jazz, soul en funk overbrugt. Het album laat horen hoe muziekgenres elkaar kunnen versterken en hoe een artiest als James Brown zich zelfs buiten zijn vertrouwde terrein kan profileren als een unieke en veelzijdige performer.