Iveta Apkalna, Stavanger Symfoniorkester, Andris Poga - Oceanic (CD)

De organist en de zee

De Letse organiste Iveta Apkalna is nu in veel landen een beroemdheid. Overal waar een nieuw orgel wordt ingewijd, wordt Iveta Apkalna uitgenodigd. In Taipei of Katowice, in Neubrandenburg of Los Angeles. In Neubrandenburg hielp ze zelfs mee om het Klais-orgel zelf te ontwikkelen en in de Elbphilharmonie in Hamburg is haar eretitel als 'titulair organist' zojuist met nog eens vijf jaar verlengd. Iveta Apkalna staat ook hoog aangeschreven om haar passende en stilistisch zelfverzekerde programmakeuze. Ze combineert graag bekende orgelwerken met onbekende en ontwikkelt daaruit succesvolle concert- en cd-programma's. Het album OCEANIC wordt op 21 april uitgebracht door Berlin Classics. Iveta Apkalna is hier te horen samen met het Stavanger Symfonie Orkest onder leiding van chef-dirigent Andris Poga. Poga komt ook uit Letland en was acht jaar lang muziekdirecteur van het Lets Nationaal Orkest in Riga voordat hij in 2021 naar Noorwegen verhuisde. Hij en Iveta Apkalna hebben een lange muzikale vriendschap. Het album is opgenomen op een Ryde & Berg-orgel in Konserthus Stavanger.

Maurice Ravels beroemde stuk 'Une barque sur l'océan' uit de Miroirs en Jean Sibelius' 'The Okeanids' zijn twee bekende werken uit de concertliteratuur, maar worden zelden uitgevoerd in deze grote orkestratie. Het album presenteert ook de componisten Bernd Richard Deutsch en Eriks Ešenvalds - beiden geboren in 1977, de eerste in de buurt van Wenen, de laatste in Priekule, een landgenoot van Iveta Apkalna. Alle werken op deze opname zijn verbonden door het element water. Maar Iveta Apkalna gaat nog verder: 'Ze beschrijven de oceaan, zijn uitgestrektheid, zijn schoonheid en ook zijn immense kracht en zijn verbinding met de andere elementen lucht, vuur en aarde. Hoe meer ik me verdiepte in deze muzikale wereld van de elementen, hoe meer ik me realiseerde dat we tastbaar worden begeleid, misschien zelfs gedragen, door een vijfde element: vriendschap.'

Ze beschrijft het werk 'Okeanos' van haar muzikale vriend Bernd Richard Deutsch als simpelweg 'het beste hedendaagse orgelconcert ooit!' 'Okeana Balls' werd zelfs persoonlijk aan haar opgedragen door Eriks Ešenvalds. Hij componeerde het ter gelegenheid van Riga's verkiezing tot Culturele Hoofdstad van Europa. In 2014 werd het voor het eerst uitgevoerd in de kathedraal van Riga, uiteraard met Iveta Apkalna op het orgel. Ešenvalds en Apkalna delen overigens nog een andere eer. Beiden kregen de Orde van de Drie Sterren, de hoogste burgerlijke onderscheiding van Letland. Sindsdien is Iveta Apkalna een Letse culturele ambassadeur en hoewel ze nu met haar gezin in Berlijn woont, bezoekt ze haar vaderland zo vaak als ze kan. Elk jaar in juli geeft ze daar een heel speciaal concert. Ze begint om 4.00 uur 's ochtends op een digitaal orgel op het strand van Riga te spelen, terwijl tot 5.000 luisteraars om haar heen op het zand zitten. Rond 5.30 uur komt de zon op boven de zee en Iveta Apkalna zorgt voor de perfecte soundtrack. Ze heeft een heel speciale relatie met water en de zee - zoals blijkt uit het album 'Oceanic'.