Igor Ruhadze & Daria Gorban - Boccherini: Complete Duets For 2 Violins (3 CD)

Bij de naam Luigi Boccherini (1743-1805) denk je niet meteen aan bescheiden werken als vioolduo's, maar naast zijn grote productie van trio's, kwartetten en kwintetten voor strijkinstrumenten bevat Boccherini's oeuvre ook twee sets van zes stukken voor twee violen. Eén set werd gecomponeerd aan het begin van zijn compositorische carrière, in 1761 - dus voor zijn 20e verjaardag - en enkele jaren later, in 1768, gepubliceerd in Parijs door Louis-Balthazar de La Chevardière, onder de titel Six duos pour deux violons, met het opusnummer 5. Later wordt dezelfde verzameling door de componist beschreven als zijn Opus 3. En dan is er nog een tweede, veel latere verzameling met bewerkingen voor twee violen van andere composities van hem die oorspronkelijk voor drie of vijf strijkinstrumenten waren geschreven. Deze laatste set werd uitgegeven door Ignace Pleyel in Parijs in 1799 - slechts een paar jaar voor zijn dood - onder de vergelijkbare titel Six duos pour deux violons, met opusnummer 46. Het zal niet verbazen dat de twee sets heel verschillend van karakter zijn.

Boccherini's Duetten Op.3 bestaan allemaal uit drie delen. Vijf daarvan beginnen met een snel deel, in majeur. Dan volgt een langzaam deel in een andere toonsoort, soms majeur, soms mineur. En tot slot is er meestal een menuet, in een karakteristieke 3/4 maatsoort, met een tempo tussen langzaam en snel. Het eerste duet in de set volgt echter een ander model: het begint met een langzaam deel, er volgt een snel deel en tot slot is er een luchtig 'Presto'.

We weten het jaar van compositie van de Duetten Op.3, en we weten zeker dat het werken van Boccherini zijn. Wat betreft de Vioolduetten Op.46 zijn er echter nog wat vraagtekens. We weten dat ze in 1799 werden uitgegeven door de Parijse uitgever Ignace Pleyel, maar ze ontbreken in de catalogus die Boccherini zelf samenstelde van zijn eigen werken. Dat hoeft niet te betekenen dat ze niet van zijn hand zijn. Boccherini bewerkte zijn eigen composities regelmatig voor andere instrumentale combinaties, en deze ontbreken systematisch in zijn catalogus. En deze arrangementen zijn niet simpelweg reducties van de originele composities voor twee violen: in veel gevallen zijn het grondige hercomposities gebaseerd op het originele materiaal. Vooral dit laatste aspect draagt bij aan de veronderstelling dat Boccherini zelf de bewerker was: bewerkers die niet de originele componist zijn, laten in hun bewerkingen meestal de structuur van de compositie intact. In het geval van Boccherini's Duetten Op.46 werden als het ware nieuwe composities gecreëerd.

Boccherini's vioolduetten behoren misschien niet tot zijn bekendste composities. Voor de Duetten Op.3 moet je vrij ver teruggaan in het verleden om een opname op LP of CD te vinden. De Duetten Op.46 zijn nog nooit op LP of CD verschenen. Hoog tijd dus voor een CD met deze charmante en melodieuze werken.