Igor Riva - Paganini: 24 Caprices Op. 1 for unaccompanied Violin (CD)

EAN: 0746160916361

Het Oudgriekse woord techne ligt etymologisch aan de basis van onze techniek, die onder andere het middel aanduidt waarmee een artistiek doel wordt bereikt. Het is algemeen bekend dat muzikale techniek, opgevat als de fysieke bekwaamheid die nodig is om de meest complexe passages te beheersen, een middel is voor de 'echte' waarden van muziek: expressief zijn, de kracht hebben om te bewegen, de architectuur van muziek begrijpen enzovoort. Overwinningen en triomfen op de Olympische Spelen kunnen natuurlijk een ander doel van onze atleet zijn, maar wat sport op zich en op zichzelf betreft, is een technisch resultaat geen middel, maar een doel. Het bespelen van een muziekinstrument heeft natuurlijk een fysieke en soms ook een atletische dimensie. Of, in plaats van een dichotomie, is techniek een dienaar van de kunst, een middel om een artistiek doel te bereiken. En als muzikanten die luisteren naar een buitengewoon virtuoze uitvoering een aantal nachten niet slapen en het gevoel hebben dat ze hetzelfde moeten bereiken, zijn ze dan niet ontroerd? Zijn vader, zelf geen musicus, voorzag het potentieel van zijn kind en moedigde hem aan om hard te oefenen. Je zou kunnen zeggen dat Paganini's techniek het resultaat was van zelfstudie en veel oefenen, samen met veel natuurlijke gaven (waaronder een pathologische lichamelijke aandoening die hem echter in staat stelde om onmogelijke dingen op zijn viool te doen). Als tiener begon hij aan zijn eerste concerttournee en hij besefte meteen dat hij alleen zijn eigen werken moest spelen, niet die van anderen. Ondanks zijn talent en bravoure werd hij het leven van de reizende virtuoos echter al snel beu, en tussen 1801 en 1805 liet hij het concertpodium en schijnbaar ook de viool vrijwel voor wat het was en wijdde hij zich aan de landbouw en de gitaar. Voor het zessnarige instrument schreef hij talloze stukken, ook in combinatie met de viool. Schumann had soortgelijke ambities, maar in zijn poging om een onafhankelijkheid van de vingers te krijgen die vergelijkbaar was met die van Paganini (die waarschijnlijk zo begiftigd was als neveneffect van het genetisch syndroom dat hij had), slaagde hij er alleen in om zijn vingers zo ernstig te beschadigen dat er geen sprake kon zijn van een carrière als pianovirtuoos. Desondanks schreef Schumann interessante pianobegeleidingen voor de Caprices, met een tweeledig doel: aan de ene kant om de taak van de violist enigszins te verlichten door een harmonische ondersteuning te bieden voor de intonatie; aan de andere kant om de Caprices smakelijker te maken voor luisteraars uit die tijd, die niet gewend waren aan uitvoeringen op de onbegeleide viool. Paganini speelde vaak onbegeleid, of, indien begeleid, was de orkest- of pianopartij (of gitaarpartij) duidelijk ondergeschikt, en met vele lengtes, aan de soloviool.