Igor Andreev & Thomas Gerber - Raff/Juon/Arensky: Works For Two Piano (CD)

Wie geïnteresseerd is in de muziek van de Duitse romantiek, is wellicht in aanraking gekomen met de Zwitserse componist Joachim Raff (1822-1882), die werd geboren in Lachen in het kanton Schwyz. Hoewel zijn werken de laatste jaren weer veelvuldig worden gespeeld, kan de postume roem van Raff niet tippen aan zijn populariteit tijdens zijn leven. In de tweede helft van de 19e eeuw was hij een van de meest gespeelde componisten in de Duitstalige wereld en een invloedrijke en bewonderde figuur in het muziekleven van zijn tijd.

Als zoon van een muziekminnende Duitse emigrant verwierf Raff zijn muzikale kennis grotendeels als autodidact en beleefde hij - niet in de laatste plaats door zijn eigenzinnige karakter - bewogen en moeilijke jeugdjaren die uitmondden in zijn verbanning uit zijn thuiskanton. Vormend was zijn ontmoeting met de grote pianovirtuoos en componist Franz Liszt in 1845. Raff had de pelgrimstocht te voet gemaakt van Zürich naar Bazel om zijn idool in concert te zien. Liszt steunde de jongeman vanaf dat moment en bezorgde hem een baan bij een Keulse muziekhandelaar. Felix Mendelssohn maakte het op zijn beurt mogelijk dat Raff zijn eerste composities publiceerde bij de eerbiedwaardige uitgeverij Breitkopf & Härtel. Al snel kon de doorgaans ongezellige Raff - die zijn hele leven herhaaldelijk ruzie had met vrienden en werkgevers - de belangrijke dirigent en pianist Hans von Bülow aan zijn lijst van mecenassen toevoegen.

In 1849 verhuisde hij naar Weimar om voor Liszt te werken als diens secretaris en muzikaal assistent. In deze hoedanigheid speelde hij vermoedelijk een niet onbelangrijke rol bij de orkestratie van Liszts orkestwerken. Geleidelijk aan kwam zijn eigen compositiecarrière in een stroomversnelling. In 1861 won hij met zijn eerste symfonie de eerste prijs in de compositiewedstrijd van de 'Gesellschaft der Musikfreunde' in Wenen. Vanaf 1878 hielp hij bij de oprichting van het Dr. Hoch's Conservatorium in Frankfurt am Main, waar hij de eerste directeur was tot aan zijn plotselinge dood in 1882.

De Fantasia voor twee piano's op. 207a - Raff maakte ook een versie van het werk voor pianokwintet - stamt uit zijn laatste creatieve fase en werd in 1877 in première gebracht door de belangrijke pianist en dirigent Max Erdmannsdörfer en diens vrouw, de Liszt-leerlinge Pauline Fichtner. Met een speelduur van bijna 20 minuten beschrijft het werk een bijna symfonische structuur. Een hartstochtelijk G-klein motief over dringende Schumanniaanse arpeggio's wordt gevolgd door een zangerig, koraalachtig Larghetto, met steeds wisselende begeleidingsfiguren en plagend cadentiële melodische slingers. Het openingsthema keert abrupt terug, onmiddellijk gevolgd door een speelse overgang in de uiterste registers van de piano, die een levendige, folkloristische melodie inluidt. De dans verandert in een virtuoze rondedans, het Larghetto koraal verschijnt als een verrukte herinnering, voordat het beginthema terugkeert in een triomfantelijke majeur variatie en het werk naar de furieuze finale leidt.