Gula Gula

Het album 'Gula Gula: Hør Stammødrenes Stemme' van Mari Boine is een indringend en grensverleggend werk uit het genre folk en world music. Op deze CD weet Boine haar Sámi-roots op een unieke wijze te combineren met wereldwijde muzikale invloeden. Het album staat bekend als haar internationale doorbraak en kreeg veel lof vanwege de mix van traditionele Sámi zang, ook wel joik genoemd, met instrumenten en ritmes uit diverse muziekculturen.

'Gula Gula' werd uitgebracht in het jaar 1989 en betekende een belangrijk keerpunt in Boine's muzikale carrière. In Noorwegen ontving het album de prestigieuze Spellemannprisen. Boine zingt op een manier die traditioneel, emotioneel en activistisch is; haar voice-over brengt thema’s als identiteit, feminisme en het eeuwenlange onrecht tegen de Sámi bevolking naar voren. De opener van het album, het titelnummer 'Gula Gula', laat direct het rauwe en betoverende karakter van haar zang horen: Boine joikt en roept de 'stammødrenes stemme' – de stemmen van de stammoeders – op, een feministisch pleidooi voor het luisteren naar de stem van vrouwen binnen inheemse culturen.

Muzikaal valt op hoe Boine niet kiest voor exclusief Sámi klanken, maar haar muziek verrijkt met instrumenten als panfluit, talking drum, bouzouki en charango. Hierdoor krijgt de CD een uitgesproken wereldmuziek-karakter, waarbij de Sámi-traditie wordt verbonden met muzikale invloeden uit bijvoorbeeld Afrika, Zuid-Amerika en het Middellandse Zeegebied. Tussen de nummers wisselt Boine af tussen mystieke, rustige melodieën en krachtige, intense zangpartijen die de pijn en strijd van haar volk voelbaar maken.

Tot de opvallendste nummers op het album behoren naast het titelnummer 'Gula Gula' onder meer 'Balu Badjel Go Vuoittán', dat begint met een mystieke sfeer voordat Boine zich vocaal volledig losmaakt, en 'It Sat Duolmma Mu', waarin haar zang wordt ondersteund door ritmische percussie en een rijke instrumentatie. Een bijzonder nummer is ook 'Oppskrift for Herrefolk', het enige Noorse nummer op de plaat, waarin Boine via de tekst een fel maatschappelijk statement maakt tegen onderdrukking, ondersteund door een Andeaans geluid dankzij het gebruik van de charango.

De rol van de joik is in dit album zowel een terugkeer naar verboden Sámi-tradities als een krachtig statement tegen discriminatie. Boine bezingt haar rauwe emoties, ergens tussen melancholie en strijdlust, en werkt zo tegelijkertijd aan persoonlijke katharsis en cultureel activisme. 'Gula Gula' is daardoor niet alleen muzikaal grensverleggend, maar ook een album dat Sámi identiteit en het verhaal van inheemse vrouwen wereldwijd een plaats geeft in de moderne muziekgeschiedenis. Met deze CD toont Mari Boine dat het mogelijk is om traditie en vernieuwing te verweven tot een urgent en universeel klinkend geheel.