Gringolts Quartet - Schoenberg: String Quartets Nos. 2 & 4 (SACD)

Beide werken op deze schijf zijn dertig jaar na elkaar ontstaan in moeilijke tijden in het leven van Arnold Schönberg. Emotionele stress, veroorzaakt door een huwelijkscrisis rond 1907-1908, zou hebben bijgedragen tot de breuk met de tonaliteit die het Tweede Strijkkwartet vertegenwoordigt - in de loop van het werk gaat Schönberg over van de post-Wagneriaanse chromatiek van de laatromantiek naar atonaliteit, waarbij in het laatste deel helemaal geen toonsoort meer voorkomt. Een ander ongewoon kenmerk is de opname van een sopraan in de twee laatste delen. Schönberg zelf schreef later: 'Ik werd geïnspireerd door gedichten van Stefan George, de Duitse dichter ... en, verrassend genoeg, zonder enige verwachting van mijn kant, vertoonden deze liederen een stijl die heel anders was dan alles wat ik eerder had geschreven

Bijna dertig jaar later, in 1936, was het Strijkkwartet nr. 4 een van de eerste werken die Schönberg in de V.S. componeerde, nadat hij in ballingschap was gegaan door de dreiging van het naziregime in Duitsland. Hij had Europa in 1933 verlaten, maar de eerste jaren in zijn nieuwe vaderland waren zwaar geweest, met gezondheidsproblemen en een moeilijk werkschema, waarbij hij zowel in Boston als in New York les moest geven. Is het tweede kwartet een sleutelwerk van het muzikaal modernisme, dat wijst op een nog onbekende toekomst, strijkkwartet nr. 4 rust stevig op de principes van twaalftoonscompositie die Schönberg in de tussenliggende jaren had ontwikkeld - maar gebruikt deze principes op een wat vrijere, meer ontspannen manier dan zijn eerdere twaalftoonswerken. De twee werken worden volbloed uitgevoerd door het Gringolts Quartet, aangevuld met de Zweedse sopraan Malin Hartelius in het Tweede Strijkkwartet