Gothenburg Symphony Orchestra, Thord Svedlund - Weinberg: Symphony No.3/Suite No.4 (SACD)

Het Göteborg Symfonie Orkest onder leiding van Thord Svedlund is terug met een nieuwe opname in Chandos' doorlopende serie gewijd aan orkestwerken van Weinberg. Dit blijkt een benchmark serie te zijn, die aanzienlijk heeft bijgedragen aan de herwaardering van Weinberg in de afgelopen jaren. International Record Review beschreef de cd met concerten van Weinberg (CHAN 5064) als 'een van de meest opwindende cd's die ik in lange tijd heb gehoord... een release van de eerste orde'.

Geboren in Polen in een Joodse familie, vluchtte Mieczyslaw Weinberg voor de Duitse invasie in 1939 en bracht het grootste deel van zijn werkende leven door in de Sovjet-Unie waar hij een vriend en buurman was van Sjostakovitsj die veel deed om zijn muziek te promoten. Hij componeerde zijn Derde Symfonie tussen 1949 en 1950, kort na de lancering van Andrej Zjdanov's 'anti-formalisme' campagne die alle Sovjet componisten aanspoorde om muziek voor het Volk te produceren, d.w.z. in een algemeen begrijpelijke taal, bij voorkeur puttend uit volksmateriaal. Weinberg gaf hier gehoor aan door een Wit-Russisch volksliedje ('Wat een maan') als contrasterend thema in het eerste deel te plaatsen, en een mazurka-achtig Pools volksliedje ('Matek is gestorven') op het overeenkomstige punt in het tweede deel; dit laatste transformeerde vervolgens tot het hoofdthema van de finale.

Deze knik in de richting van officiële aanbevelingen was nog steeds niet genoeg om een uitvoering van de symfonie te garanderen. De première die gepland stond in Moskou werd uitgesteld. Later zou Weinberg een aantal 'fouten' hebben ontdekt tijdens de repetities en daarom de beslissing hebben genomen om de uitvoering te annuleren. Misschien was dit gewoon een poging om de officiële druk om het werk terug te trekken te verdoezelen, misschien ook niet. Hoe dan ook, Weinberg herzag het materiaal tien jaar later en de herziene versie was voor het eerst te horen in 1960 in de Grote Zaal van het Conservatorium in Moskou, uitgevoerd door het All-Union Radio and Television Symphony Orchestra onder leiding van Alexander Gauk.

Weinberg componeerde het ballet De Gouden Sleutel in 1954-55 op een populair verhaal van Aleksej Tolstoj, dat elementen van het verhaal van Pinokkio vermengt met dat van Petroesjka en ook zinspeelt op Jack en de Bonenstaak. De muziek zelf kan worden gehoord als een galerij van de grote Russische meesters van de orkestratie, Weinberg neemt ons mee op een reis van Tsjaikovskiaanse walsen, Rimskiaanse koperwerken, flitsen van Stravinsky's Petroesjka in de blazers en in sommige van de dansritmes, en prachtige adagio's van het soort dat Prokofjevs Romeo en Julia Russische componisten leerde schrijven.