Friedrich Gulda, RIAS-Symphonie-Orchester - Early Recordings RIAS Berlin 1950-1959 (4 CD)

Het publieke beeld van Friedrich Gulda (1930-2000) is verdeeld: voor sommigen is hij een van de belangrijkste Beethovenvertolkers van de 20e eeuw, terwijl anderen hem zien als een enfant terrible wiens strijd tegen het culturele establishment en de beperkingen van de muziekbusiness, die zijn veelzijdige artistieke interesses en talenten aan banden legden, legendarisch werd. Zoals altijd zijn dergelijke generalisaties zowel waar als onwaar.

Deze compilatie van tot nu toe onuitgegeven opnamen die Gulda tussen 1950 en 1959 voor het RIAS Berlin maakte, stelt ons in staat de pianist en musicus Gulda op een meer gedifferentieerde en onbevooroordeelde manier te ervaren. Want ook hier komt de "complete musicus" - zoals Gulda zichzelf gedurende zijn hele carrière zag - in beeld. Het spectrum van opnamen, dat, gezien de bijna angstaanjagende concert- en opnameactiviteiten die Gulda in dit decennium ondernam, slechts het topje van de ijsberg vertegenwoordigt, spreekt voor zich: het strekt zich uit van Mozart tot Prokofiev en toont Gulda als een universeel artiest die vanaf het begin de hoogst mogelijke mate van objectiviteit en authenticiteit trachtte te combineren met de grootst mogelijke intensiteit van musiceren. Gulda's muzikale en pianistische basis was gelegd in Wenen door zijn leraar Bruno Seidlhofer, die bijna alle belangrijke pianisten van de "Weense School" had gevormd; de kwaliteit van Gulda's opleiding werd bevestigd door het feit dat hij de eerste prijs won op de Geneefse Piano Competitie in 1946, die Arturo Benedetti Michelangeli voor hem had gewonnen. Gulda zocht naar rolmodellen die een spontane en tegelijkertijd gecontroleerde intensiteit in hun spel vertoonden, en hij vond ze in de Amerikaanse Jazz, waarvan de onstuitbare opkomst in het naoorlogse Europa hem zijn hele carrière zou blijven fascineren. Zo ontstond een onnavolgbare synthese van een "pathos van objectiviteit", die in deze opnamen te horen is.

Dit geldt niet alleen voor de vroege Mozart en Beethoven opnamen, gemaakt in 1950, die Gulda's fenomenale analytische begrip van compositorische structuren en zijn feilloze gevoel voor ritme en toucher demonstreren. Zijn Chopin en Ravel opnamen zijn sensationeel: op het hoogste pianistische niveau, Chopin's Prélude op. 28 van Chopin en de Gaspard de la Nuit van Ravel op een zeldzaam indringende manier gepresenteerd, zowel op muzikaal als op dramatisch niveau. Met zijn interpretatie van twee belangrijke vroege werken van Debussy, de Suite pour le Piano en de Suite bergamasque, en een selectie van de Préludes, bewijst Gulda ook een van de weinige niet-Franse pianisten te zijn die een uitgesproken moderne en toch authentieke toegang tot deze meesterwerken hebben gevonden. Het programma wordt afgesloten met enkele stukken van Chopin (Nocturne in C klein, op. 48 nr. 1 en Berceuse op. 60), waaruit Gulda's intensieve verkenning van romantische werken blijkt, alsmede een spectaculaire opname van Prokofjevs Piano Sonate nr. 7 op. 83, gemaakt in 1950. Prokofjevs muziek, waarvan de wildheid uiteindelijk onverenigbaar bleek met Gulda, bleef niet lang in zijn repertoire; wel gaf hij belangrijke impulsen door aan zijn beroemdste leerling, Martha Argerich.

Op audite.de is een "Producer's Comment" beschikbaar van producer Ludger Böckenhoff over deze productie.

De Edition Friedrich Gulda maakt deel uit van onze serie "Legendary Recordings" en draagt het kwaliteitskenmerk "1st Master Release". Deze term staat voor de uitstekende kwaliteit van archiefproducties bij audite. Want alle historische uitgaven bij audite zijn zonder uitzondering gebaseerd op de originele banden uit omroeparchieven. Over het algemeen zijn dit de originele analoge banden, die met hun bandsnelheid van maximaal 76 cm/sec een verbluffend hoge kwaliteit bereiken, zelfs gemeten naar de huidige maatstaven. De remastering - vakkundig en met gevoel toegepast - brengt ook voorheen verborgen details van de vertolkingen aan het licht. Zo ontstaat een klank van superieure kwaliteit. Cd-uitgaven op basis van privé-opnamen van uitzendingen zijn hiermee niet te vergelijken.