Formidable

Formidable is een jazzalbum van de Amerikaanse gitarist Pat Martino, uitgebracht in het jaar 2017 op CD. Het album geldt als het laatste volledige werk dat Martino uitbracht voor zijn overlijden en wordt algemeen beschouwd als een krachtige samenvatting van zijn indrukwekkende carrière. Als bandleider bracht Martino, na een periode van elf jaar zonder studio-opname, zijn vaste organist Pat Bianchi en drummer Carmen Intorre Jr. samen met de blazers Adam Niewood (tenorsaxofoon) en Alex Norris (trompet, flügelhorn). Deze bezetting resulteert in een rijk, vol geluid waarin het samenspel en de dynamiek van het kwintet centraal staan, met Martino’s gitaar als bescheiden maar stuwende kracht.

Martino’s benadering op Formidable is opvallend ensemblegericht. In plaats van zijn virtuoze gitaarspel als dominant middelpunt neer te zetten, geeft hij ruimte aan de andere groepsleden. De arrangementen zijn doordacht en de muzikanten krijgen volop de kans om te schitteren. Dit maakt het album toegankelijk en veelzijdig, waarbij Martino’s spel vooral uitblinkt in lyriek en nuance boven pure technische bravoure. Zijn beheersing en smaak blijven overduidelijk intact, maar hij toont zich vooral als een leider die zijn band inspireert.

Qua repertoire biedt Formidable een gevarieerd programma met jazzstandards, eigen composities van Martino en stukken van minder bekende componisten binnen het genre. Het album opent met El Niño, een groove-gedreven interpretatie van de compositie van pianist Joey Calderazzo. Het nummer valt op door de soulvolle Hammond-orgelklanken en het energieke samenspel tussen Martino en de blazers. Een ander kenmerkend nummer is El Hombre, een Martino-compositie, waarbij de melodie en het ritme in een originele walsvorm worden gepresenteerd, met een geïnspireerde gitaarsolo en krachtige ritmesectie. Ook In Your Own Sweet Way van Dave Brubeck springt eruit; dit stuk krijgt een rijke, organische jazzbenadering, waarin Pat Bianchi’s spel op het Hammondorgel een belangrijke rol speelt.

Het genre van Formidable is jazz in de breedste zin, met invloeden uit post-bop, soul-jazz en moderne mainstream. De productie is helder en warm, waardoor het karakter van het instrumentarium maximaal tot zijn recht komt. Het album bevat ook een aantal standards zoals In a Sentimental Mood, en composities van onder andere Hank Mobley en Charles Mingus, wat de veelzijdigheid van Martino’s keuzes benadrukt.

Formidable is een gebalanceerd album dat niet alleen getuigt van Martino’s virtuositeit, maar vooral van zijn vakmanschap als bandleider. De plaat ademt respect voor het jazzidioom, waarin samenwerking en individuele expressie elkaar versterken. Het album is daarmee een passende, waardige afsluiting van Pat Martino’s imposante carrière.