Fabian Müller - Schubert 31 (2 CD)

Fabian Müller speelt de laatste pianostukken van Franz Schubert op zijn nieuwe album '31', dat op 4 maart wordt uitgebracht door Berlin Classics. De in Bonn geboren pianist, die onlangs zijn debuut maakte in de Berlijnse Boulez Saal, nam de Pianosonates D958-960 van Schubert en diens Drie Pianostukken D946 op 31-jarige leeftijd op, dezelfde leeftijd waarop Schubert ze zelf - helemaal aan het eind van zijn leven - componeerde. Müller speelt de drie sonates uit de Urtext-uitgave van Henle en voegt er zijn eigen, zeer persoonlijke toets aan toe. Net als Alfred Brendel laat hij alle expositieherhalingen weg en overigens is hij van mening dat iedere vertolker het recht heeft om zijn of haar individuele interpretatie toe te passen, bijvoorbeeld als het gaat om het tempo. Hij legt dit uit in het interview in het boekje met Malte Hemmerich.

De eerste kennismaking van de pianist met de werken van Schubert kwam in de vorm van een Fischer-Dieskau opname van Winterreise die hij op zijn Discman hoorde, toen hij plotseling het opwindende gevoel had een begraven schat te hebben gevonden.

Hoe oud moet je zijn om deze werken aan het eind van hun leven te kunnen spelen? Hebben de omstandigheden waaronder een werk is gecomponeerd automatisch invloed op de bekwaamheid van een uitvoerder om het te spelen? Hoe benader je de 'late stijl' van een scheppend kunstenaar die zo jong gestorven is? 'Schubert stierf op zo'n jonge leeftijd - net 31 - en toch zeggen veel mensen dat je ongelooflijk oud moet zijn om de stukken te spelen die hij aan het eind van zijn leven componeerde. En ik denk gewoon dat dat niet klopt,' zegt Müller. Een jongeman voelt toch zeker het nodige respect voor iemand die een vroegtijdige dood stierf; mag zijn nederigheid niet nog groter zijn als hij zich ervan bewust is dat hij even oud is? Müller vindt de werken vol vitaliteit. 'Ik denk dat dit de stukken zijn van een man die midden in het leven stond, die helemaal niet wilde sterven.' Het zijn de vele facetten van Schuberts composities, de rijkdom aan gevoelens uitgedrukt in muzikale termen, die Müller fascineren: 'Zijn muziek is als een regenboog.' Schuberts laatste werken tot één kleur te beperken, laat staan er de grijze schaduw van de langverwachte dood overheen te werpen, lijkt de pianist een totaal overbodige reductie, om niet te zeggen een grove misinterpretatie.

Wat betreft de vraag welke passage het meest typisch Schubert is, pleit Müller voor het tweede deel van Sonate nr. 19: '... heel zacht met een staccato begeleiding in de linkerhand. Vredig, liefdevol, een beetje triest, maar tegelijkertijd onvergelijkbaar gelukkig; herinneringen aan een dans op de achtergrond en het geheel ingebed in een schriftuur die zeer sterke contrasten heeft en een zeer krachtige, existentiële uitdrukkingswijze. En dat zo verlossend en mooi is naar het einde toe. Niet op een esthetische manier, maar op een inspirerende manier.'

De krant Kieler Nachrichten prijst Fabian Müller als een 'benaderbare virtuoos' die 'klavierduivels' en 'uiterst tedere pianissimo nederigheid' in gelijke mate beheerst, en de Bonn General-Anzeiger concludeert dat Müller niet alleen technisch 'zo goed uitgerust is als maar denkbaar is', maar prijst ook de 'uitzonderlijk hoge mate van rijpheid in zijn interpretaties'. Heeft hij dan precies de juiste leeftijd om alle regenboogkleuren van Schuberts pianowerken stralend tot hun recht te laten komen?