Eric Dolphy Quintet - Outward Bound (LP)

Eric Dolphy Quintet - Outward Bound is het debuutalbum van Eric Dolphy als bandleider en wordt vaak genoemd als een van zijn meest toegankelijke werken binnen de avant-garde jazz. Het album verscheen op LP bij Prestige Records, en markeert een belangrijk moment in de ontwikkeling van de moderne jazz. Dolphy experimenteerde hier met verschillende stijlen en instrumenten – hij speelt onder meer alt­sa­xo­foon, basklarinet en fluit – en bracht een intens expressieve, soms zelfs grillige benadering van bebop en hardbop die tegelijkertijd vernieuwend en toegankelijk bleef.

Het genre waarin Outward Bound zich het best laat plaatsen is jazz, met stevige wortels in hardbop en tegelijkertijd duidelijke trekken van avant-garde of free jazz. Het album onderscheidt zich door een energieke interactie tussen de muzikanten en door composities die afwisselend gestructureerd en vrij klinken. De ritmesectie, met Roy Haynes op drums en George Tucker op contrabas, biedt een solide maar lenige basis waarop Dolphy en trompettist Freddie Hubbard hun improvisaties kunnen laten ontvouwen. Jaki Byard voegt op piano een extra laag aan diversiteit toe, met invloeden die uiteenlopen van stride tot bop.

Op het album staan meerdere tracks die tot het standaardrepertoire van Dolphy zijn gaan behoren. Een voorbeeld daarvan is het openingsnummer G.W., een levendige compositie waarin de energie en veelzijdigheid van de hele band meteen tot uitdrukking komt. Ook Les, opgedragen aan trombonist Lester Robinson, springt eruit door zijn krachtige thema en ruimte voor improvisatie. Verder is de vertolking van On Green Dolphin Street opvallend – hier weet Dolphy, met zijn karakteristieke basklarinetsound, het bekende thema volledig naar zijn hand te zetten en wordt het nummer een showcase van zijn eigenzinnige stijl. Daarnaast bevat het album onder andere de tracks 245 en Glad To Be Unhappy, waarbij Dolphy onder meer laat horen hoe hij met fluit en basklarinet grenzen van melodie en toon kan verleggen.

Outward Bound werd in het begin van de jaren zestig uitgebracht. In deze periode was jazz volop in beweging en werd er steeds meer geëxperimenteerd met vorm, harmonie en improvisatie. Dolphy’s album staat nog altijd bekend als een mijlpaal uit deze overgangsfase. Het is een album waarop zowel liefhebbers van klassieke hardbop als luisteraars met een interesse voor avant-garde jazz aan hun trekken komen.

De combinatie van een gedreven band, innovatieve composities en de onmiskenbare muzikale stem van Dolphy maakt Outward Bound tot een essentieel album dat nog steeds geldt als een hoogtepunt in de jazzgeschiedenis.