Ensemble In Canto & Fabio Maestri - 3x7: Stravinsky, Poulenc, Satie Septets (CD)

3x7 - vermenigvuldig 3 componisten met 7 instrumenten: de maximale ensemblegrootte (in verschillende configuraties) gebruikt in dit programma vol gedeelde referenties, symmetrieën en gebeurtenissen die voortkomen uit de nabijheid van drie musici die allen getuige waren van en een actieve rol speelden in de unieke artistieke wereld van het Parijs van het begin van de 21e eeuw.
In een bekende verklaring beschreef Igor Stravinsky, die in 1917 zijn toevlucht zocht in Morges in het neutrale Zwitserland, L'Histoire du soldat als 'oorlogstheater'. Hij stelde zich een rondtrekkend gezelschap voor dat klein genoeg was om een tournee langs Zwitserse dorpen te maken met een verhaal dat eenvoudig genoeg was om gemakkelijk te begrijpen.
Hoewel de tournee nooit plaatsvond, opende L'Histoire de weg voor een nieuw concept in muziektheater, en zoals de Suite (1919) laat zien, kunnen de zeven delen, in paren van hoge en lage instrumenten van elke familie (viool/contrabas, klarinet/bagot, cornet/trombone) plus percussie (voor de tovenarij van de duivel), zelfs zonder de verteller.
In 1921 droegen Francis Poulenc en zijn mentor Erik Satie elk bij aan een théâtre bouffe show met respectievelijk Le Gendarme incompris en Le Piège de Méduse.
Deze twee werken zochten actief naar provocatie en schandaal, met ongelooflijk surrealistische plots en nonsens scenario's. Poulenc gebruikte zijn toneelmuziek als basis voor een vierdelige Suite voor een zevenkoppig 'klein orkest'.
Satie hergebruikte zijn zeven Toutes Petites Danses voor piano en arrangeerde ze voor hetzelfde zevendelige ensemble als Poulenc. Satie's Trois Valses distinguées du précieux dégoûté zijn sterk verbonden met Le Piège.
Ze zijn een genadeloos portret van een zeer verfijnde dandy, gemakkelijk te herkennen als Ravel, die onlangs zelf enkele walsen (de Valses nobles et sentimentales) had geschreven. Poulencs Sonate voor klarinet en fagot maakt optimaal gebruik van de timbrale kwaliteiten van de twee houtblazers (dezelfde die Stravinsky gebruikte in L'Histoire) en past perfect in het klimaat dat leidde tot Cocteaus rappel à l'ordre ('terugkeer naar de orde') en het einde van de meest revolutionaire en experimentele periode van de Parijse avant-garde.
Vele jaren later componeerde Stravinsky, geëmigreerd naar de VS, een van zijn belangrijkste werken uit zijn late periode (nadat hij het serialisme had omarmd): het Septet. Het is niet alleen een geraffineerd stuk muzikale rekenkunde en een werk van voorbeeldige compositorische strengheid, maar het toont ook meesterlijke symmetrie, niet in het minst in zijn nieuwe zeven instrumenten ensemble dat de piano 'balanceert' tussen drie strijkers en drie blazers - een keuze die ver afstaat van de bezetting van zijn directe tegenhanger, L'Histoire - waardoor de cirkel van het programma rond is.