Duke Ellington - Historically Speaking - The Duke (LP)

Historically Speaking – The Duke is een jazzalbum van Duke Ellington, uitgebracht als LP in het jaar 1956. Dit album is opgenomen met zijn grote orkest in een periode waarin Ellington terugkeerde naar enkele van zijn vroege en baanbrekende composities. Wat deze plaat bijzonder maakt, is dat Ellington zijn bekendste werken niet simpelweg opnieuw uitvoert, maar ze opnieuw arrangeert en opneemt met een frisse, moderne blik, gebruikmakend van de kracht van zijn jaren vijftig-orkest vol topmusici.

Het genre van het album is duidelijk jazz, en meer specifiek bigband-jazz, typerend voor de rijke, gelaagde sound die Ellington zelf mede heeft vormgegeven. Op de plaat zijn niet alleen Ellingtons dynamische pianospel en karakteristieke arrangementen te horen, maar ook enkele van zijn belangrijkste bandleden, zoals Johnny Hodges (altsaxofoon), Paul Gonsalves (tenorsaxofoon), Harry Carney (baritonsaxofoon) en Ray Nance (trompet en viool). De bezetting versterkt het vertrouwde Ellington-geluid, maar biedt ook ruimte voor nieuwe solo’s en verrassend frisse uitvoeringen.

Historically Speaking bevat onder andere het nummer East St. Louis Toodle-O, een van Ellingtons vroegste klassiekers. In deze versie is het oorspronkelijke bluesachtige karakter behouden, maar verrijkt met modernere harmonieën en een krachtigere orkestrale aanpak. Ook Creole Love Call komt terug in een vernieuwd jasje; dit nummer is beroemd om zijn sfeervolle samenspel tussen blazers en de lyrische melodie. Een ander opvallend hoogtepunt is Lonesome Lullaby, dat opvalt door zijn ingetogen sfeer en het gevoel van nostalgie dat Ellington in zijn arrangement weet te leggen.

Qua productie en klank sluit het album aan bij de hoge standaard van de opnames die Ellington in die periode maakte voor het Bethlehem-label, met een warme, volle sound die goed tot zijn recht komt op de originele LP-uitgave.

Historically Speaking – The Duke is daardoor een interessant album voor zowel kenners als nieuwe luisteraars: het is een eerbetoon aan Ellingtons eigen muzikale erfgoed, maar tegelijk een toonbeeld van zijn vermogen om te vernieuwen en zijn oudere werk relevant te houden. Door middel van virtuoos spel, slimme arrangementen en het gevoel voor traditie en vernieuwing levert Ellington met dit album een belangrijk hoofdstuk af binnen de jazzgeschiedenis van de jaren vijftig.