Daniele Ruggieri & Ex Novo Ensemble - Frank Martin: Complete Music With Flute (CD)

Een unieke combinatie op plaat van kamermuziek van de Zwitserse componist, die een overzicht geeft van de ontwikkeling van zijn stem en carrière door middel van de fluit.

Martin groeide op als tiende kind van een Zwitserse dominee en zijn vrouw, omringd door de muziek van Bach en Mozart. Pas toen Ernest Ansermet in 1918 het Orchestra de la Suisse Romande had opgericht, begon de 28-jarige Martin de sensualiteit van Debussy en Ravel te ontdekken en raakte hij erdoor gefascineerd.

Een van de meest gepolijste en individuele van zijn vroege werken is de set van vier liefdessonnetten gecomponeerd in 1921 op gedichten van de 16e-eeuwse balladeur Pierre de Ronsard. De invloed van het modernisme is al duidelijk te horen in de hoekige en zelfs ascetische vorm van Martins melodische inventie, maar toch is de cyclus doortrokken van een zachte, atmosferische stemming; ook dit zou een kenmerk worden van zijn klankwereld.

In 1939 begon Martin wat een serie instrumentale ballades zou worden met het wedstrijdwerk dat nog steeds zijn bekendste werk voor fluit is. In hetzelfde jaar volgde hij dit op met een Ballade voor altsaxofoon die hij vervolgens bewerkte voor fluit; beide werken zijn mooie voorbeelden van Martins vermogen om serialiteit en tonaliteit met elkaar te verzoenen. Een neoklassieke (of liever, neobarokke) geest doordrenkt de Sonata da Chiesa uit 1940 met een plechtige, protestantse ernst, maar de fluitpartij zingt nog steeds met de lyriek van de vroege Sonnetten.

Van na de oorlog distilleren de Trois Chants de Noel (1947) het mysterie van Kerstmis in drie korte zettingen van teksten van de Zwitserse dichter Albert Rudhardt (1894-1944). Een trio Minnelieder (1961) stript Martins taal op meesterlijke wijze tot op het bot in een kenmerkende 'late stijl', waarin fluit en gitaar de gezongen lijn ondersteunen en onderbreken met een archaïsch aandoende moderniteit. Van bijna al deze werken zijn niet meer dan één of twee opnames gemaakt, maar samengebracht door deze deskundige Italiaanse musici, schetsen ze een nieuw en meeslepend portret van Martin als een spiritueel geëngageerde modernist.

Frank Martin (1890-1974) was een Zwitserse componist die het grootste deel van zijn leven in Nederland woonde. Zijn oeuvre omvat orkestwerken, oratoria en kamermuziek. Martin's stijl is niet gemakkelijk in een hokje te plaatsen en combineert elementen uit het neoclassicisme, serialisme en gregoriaans. Zijn vocale werken weerspiegelen zijn spirituele diepgang en muzikaal meesterschap.

Frank Martin schreef een groot aantal werken voor fluit, waaronder de Ballade voor fluit en piano (1939), de Deuxième Ballade voor fluit en piano (1939) en de Kerksonate voor fluit en orgel (1941). Van deze drie is alleen de Ballade een origineel werk voor fluit, aangezien de Deuxième Ballade en de Church Sonata transcripties zijn van eerdere partituren. Deze nieuwe opname bevat ook werken voor sopraan en instrumentaal ensemble, met fluit, hobo, harp, altviool en cello.

Een fascinerende verzameling van een zeer originele stem in de muziek van de 20e eeuw!