Cuenca Symphony Orchestra, Michael Meissner - Salgado: The 9 Symphonies (3 CD)

Een cyclus van negen symfonieën, nooit eerder opgenomen: een opmerkelijke primeur en een essentiële luisterbeurt voor liefhebbers van 20e-eeuwse symfonieën.

Ondanks het feit dat Luis Humberto Salgado (1903-1977) de belangrijkste componist van zijn geboorteland Ecuador was, zijn zijn naam en reputatie nauwelijks tot buiten Zuid-Amerika doorgedrongen, en luisteraars zullen zich misschien afvragen waarom na het horen van de krachtige en individuele stem die aan het werk is in de loop van zijn negen symfonieën. Ze strekken zich uit van 1949 tot 1975: volwassen werken, niet buitensporig maar kleurrijk georkestreerd, oorspronkelijk gestructureerd (de Tweede en Negende elk in één deel), nationalistisch gekleurd, vooral in verscheidene van de ragfijne finales, maar toch gemaakt met een nauwgezet oor, zoals men zou verwachten van een leerling, vervolgens professor, vervolgens directeur van het belangrijkste conservatorium van zijn land, gevestigd in de hoofdstad Quito.

De meest openlijk folkloristische van de symfonieën is de Eerste, waarin elk deel gebaseerd is op een andere inheemse muziekstijl. De neiging tot compressie in Schönbergs Eerste Kamersymfonie maakte diepe indruk op Salgado en beïnvloedde de compacte vorm van de Tweede, terwijl hij meer in het algemeen beknoptheid in gedachten en expressie aanmoedigde waar veel van zijn tijdgenoten neigden tot bombast en gebazel. Salgado heeft Messiaen en Boulez echter nooit gevolgd op de weg van het totale serialisme: de Derde Symfonie uit 1956 draagt een duidelijke toonsoort - D groot - en een intrigerende ondertitel: 'geschreven op een pentatonische toonladder in Rococostijl'.

De Vierde is een andere krachtige bevestiging van het Ecuadoriaanse en Andes-karakter binnen de traditionele symfonische vorm; Salgado schreef over de Vijfde: 'In mijn vijfde symfonie, getiteld Neo-Romantisch (uiteraard nog steeds ongepubliceerd), leg ik het eerste thema bloot met twaalftonige prosodie; het beschrijvende idee doordrenkt met een melodisch klimaat, in overeenstemming met de hedonistische geest die deze partituur bezielt' De taal van het Zesde (1968) is gestructureerd als een Concerto grosso en gescoord voor strijkers en pauken, in de neoklassieke trant van eerdere Europese partituren van Martinů en Martin.

Salgado bestempelde de Zevende als een eerbetoon aan Beethoven op de tweehonderdste verjaardag van zijn geboorte, maar de symfonie zelf is fel en zoekend, en weerspiegelt het onderwerp van toewijding eerder in geest en temperament dan in pastiche. De Achtste Symfonie uit 1972 werd gecomponeerd ter gelegenheid van de viering van de Slag bij Pichincha, waarbij Quito en de onafhankelijkheid van Ecuador werden ontworsteld aan hun Spaanse bezetters. In plaats van zich te baseren op populaire of zelfs militaire stijlfiguren, zet Salgado echter zijn persoonlijke stijl voort, waarbij inheemse melodische en ritmische elementen worden versmolten met dichte, polytonale harmonieën. Tenslotte is de 12 minuten durende Negende een passend geraffineerd adieu, gevormd rond verschillende 12-toonsmelodieën, de expositie geschetst in slechts 53 maten, en afgesloten door een dicht en chromatisch fugato.

Het project om Salgado's symfonieën voor de eerste keer op te nemen werd geleid door de Duits-Mexicaanse maestro Michael Meissner, die ook gezaghebbende en gedetailleerde booklet notes bijdraagt over elke symfonie. Hij tekent voor gedisciplineerde en levendig opgenomen uitvoeringen van het Orquesta Sinfonica de Cuenca in de historische stad in het zuiden van Ecuador.