Costanza Leuzzi - Turner: 6 Lessons For The Harpsichord (London, 1756) (CD)

In het Engelse muzikale landschap van de tweede helft van de 18e eeuw valt de naam Elizabeth Turner op als een zeldzaam voorbeeld van een vrouwelijke musicus die floreerde op Britse bodem. Ze was een succesvolle zangeres op de Londense podia tussen ongeveer 1740 en 1756, maar ook componiste en klaveciniste. Er zijn maar weinig biografische details over haar bekend: haar geboortedatum is onbekend en haar sterfjaar (1756) is afgeleid uit berichten in Engelse kranten uit die tijd. Het aantal en de data van de gedrukte verwijzingen naar haar zang (de vroegste is van maart 1744) suggereert een vroegtijdig overlijden dat een geprezen vocale carrière onderbrak.

Alleen haar collega-zangeres-componiste en tijdgenote Elisabetta de Gambarini (1731-1765, een Londense van Italiaanse afkomst) kon zich meten met Elizabeth Turner. Ze wisselde haar activiteiten op het podium af met compositie en publiceerde twee boeken. Het eerste, Twelve Songs, With Symphonies and a Thorough Bass for the Harpsichord (Londen, 1750), is een verzameling Engelse volksliedjes; het tweede, A Collection of Songs With Symphonies and a Thorough Bass. With Six Lessons for the Harpsichord (Londen, 1756), bevat 19 liederen op teksten van Britse dichters naast 6 lessen voor klavecimbel. Het genre 'Lessons' was erg in zwang in het Engeland van het midden van de 18e eeuw, zoals blijkt uit Purcells A Choice Collection of Lessons for the Harpsichord or Spinnet (1696), de eerder genoemde Gambarini's Six Sets of Lessons for the Harpsichord (1748) en Thomas Arne's VIII Sonatas or Lessons for the Harpsichord (1756).

Turner's Six Harpsichord Lessons krijgen hier hun eerste volledige opname. Elke les is verdeeld in verschillende delen, op de manier van een sonate. De stijl is vaak vergelijkbaar met die van de begeleidende liederen in haar bundel, waarvan de melodieën duidelijk verwijzen naar de modellen van de traditie (van Purcell tot Boyce, via Thomas Arne en Maurice Greene). Dit is muziek bedoeld voor verfijnde en beschaafde amateurartiesten, wier optredens momenten van sociale gezelligheid waren waar het spelen puur plezier betekende. Maar in een maatschappij, zoals die van Engeland, die de rol van vrouwen in de muziek degradeerde tot amusement, vermaak en huiselijk tijdverdrijf, komt de figuur van Elizabeth Turner met ontwrichtende en revolutionaire kracht naar voren. Haar soort revolutie is er niet een die vraagt om een paradigmawisseling, ze streeft er niet naar om de norm te doorbreken, ze heeft geen roeping tot vernietiging: het is een zachte revolutie, bestaande uit elegantie en gratie, en juist in haar zachtheid roept ze om gehoord te worden, een uitnodiging die we niet kunnen afslaan.