Compass - Compass Rises (CD)

Compass Rises is een jazzalbum van de Amerikaanse groep Compass, afkomstig uit upstate New York. Dit album verscheen oorspronkelijk in de jaren zeventig en geldt als een sterk staaltje van spirituele jazz die diep wortelt in de traditie van de post-Coltrane-periode. De muziek balanceert op overtuigende wijze tussen warme akoestische klanken en elektrische invloeden, wat mede te danken is aan het gebruik van de Fender Rhodes en de rijke blazerspartijen. Over het gehele album heen is een werkmanachtige robuustheid te horen, maar tegelijkertijd ademt het de luchtige vrijheid die kenmerkend is voor jazz uit die tijd.

Compass bestond uit saxofonist en basklarinettist Rick Lawn, toetsenist Joel Chase, bassist Tom Ives (die ook flügelhorn speelde) en drummer Al Colone. Daarnaast was de conguero Ken Parmele op het album te horen, wat extra kleur geeft aan de ritmische invulling. Het collectief verdeelde de percussiepartijen onderling, wat resulteert in een bijzonder dynamisch groepsgeluid met subtiele Latijns-Amerikaanse invloeden.

Het album wordt vaak omschreven als diep spiritueel, met uitwaaierende modal jazzstukken, groove-georiënteerde jazzfunk en zorgvuldig opgebouwde spanningsbogen. Meditatieve en sprankelende passages wisselen elkaar af, waarbij de Fender Rhodes en blaasinstrumenten samen zorgen voor een bezwerende sfeer. De oorspronkelijke persing van Compass Rises is tegenwoordig zeer zeldzaam, wat het album tot een gezocht verzamelobject maakt onder jazzliefhebbers.

Op het album staan verschillende indrukwekkende composities. Een van de bekendste nummers is Cleanin’ Up, dat het album opent met een levendige, uitgesponnen groove. Sunflower springt eruit door het zonnige karakter en de subtiele verwijzingen naar Freddie Hubbard’s Little Sunflower, met een prominent aanwezige Rhodes en bezwerende percussie. Waltz For Barbara is een melodieuze wals met warme klankkleuren en een verfijnde ritmiek.

Compass Rises werd voor het eerst uitgebracht in het jaar 1973 en is zowel op lp als op cd verschenen. Het album kreeg later een heruitgave, waardoor het ook voor een nieuw publiek toegankelijk werd. Met zijn combinatie van spiritual jazz, jazzfunk en modale invloeden behoort Compass Rises tot de verborgen parels uit het rijke jazzlandschap van de jaren zeventig.