Brodsky Quartet - Zemlinsky: Complete String Quartets (2 CD)

In deze opname van de complete strijkkwartetten van Zemlinsky, inclusief een première-opname, blaast het Brodsky Quartet de werken van de componist nieuw leven in, 'met een geest die zo transformerend is dat je het gevoel hebt dat ze de wereld daadwerkelijk verbeteren', zoals The Strad schreef na een recente concertuitvoering.

De vier strijkkwartetten die Zemlinsky publiceerde vertegenwoordigen een reis door zijn muzikale denken. Het begint met het Brahmsiaanse, jeugdige Kwartet in A-groot, Op. 4, dat royaal geproportioneerd is en minder ernstig van stemming dan sommige eerdere werken. Dan echoot het Tweede Kwartet, Op. 15 de jaren van emotionele crisis van de componist. In het booklet essay wordt de symboliek uitgelegd die Zemlinsky in de partituur toepaste, waarbij de compromitterende relatie tussen zijn zus Mathilde en zijn vriend Schönberg wordt opgeroepen, evenals zijn eigen gedesillusioneerde liefdesaffaire met Alma Schindler. Het Derde Kwartet, Op. 19 lijkt daarentegen een sarcastisch protest tegen het modernisme, waarin Zemlinsky een minimum aan materiaal gebruikt voor een maximaal effect, waarbij het hele weefsel zich ontwikkelt vanuit de intervallen en ritmes van het openingsthema. Het Vierde Kwartet, Op. 25 stond op de zwarte lijst van de nazi-campagne tegen 'ontaarde' kunst en werd voor het eerst in het openbaar uitgevoerd in 1967, dertig jaar na de compositie. Het gebruikt een rijkdom aan thematische ideeën in een proces van voortdurende variatie en metamorfose dat de contouren van de sonatevorm volgt.

Het Strijkkwartet in E klein slaagde niet voor zijn proef bij de Weense Tonkünstlerverein toen het voor het eerst werd gepresenteerd in 1893. Het werd pas in 1997 gepubliceerd en verschijnt hier voor het eerst op schijf. Het openingsdeel spint een geraffineerd net van motivische relaties, harmonische dubbelzinnigheden en metrische onregelmatigheden. Van de eenvoud en melodische charme van het Andante en scherzo tot de energieke en inventieve finale is het kwartet een opmerkelijke nalatenschap van Zemlinsky's vroege beheersing van de strijktextuur.