Bonjour Congo

Als kind al was Rudi Vranckx gefascineerd door Congo. In de jaren '70 leerde hij op de schoolbanken over Stanley, en de kleine Rudi droomde ervan om zelf de Congorivier af te varen. Hij herinnert zich nonkel pater die kwam vertellen over de negertjes en besloot toen al dat ook hij ooit naar Afrika zou trekken. 50 jaar na de onafhankelijkheid onderneemt Rudi Vranckx een avontuurlijke reis doorheen onze immense ex-kolonie. In de zevendelige canvasreeks 'Bonjour Congo' praat hij met al wie zijn pad kruist. Van mijnwerkers tot rebellen, van professoren tot rappers: iedereen krijgt een stem, want de Congolezen zélf vormen het kloppende hart van deze documentaires. Zij tonen hem het Congo van vandaag, een land waar België nog steeds een band mee heeft.

Inhoud:

Disc 1

Kalemie: Het verloren paradijs: De eerste etappe van zijn reis brengt Rudi Vranckx naar Kalemie, het vroegere Albertstad. Ooit een bruisende plek aan het prachtige Tanganyika- meer en dé draaischijf voor het transport in Midden-Afrika, nu een ingeslapen provinciestad waar iedereen lijkt te wachten op een heropleving die maar niet vanzelf wil komen. Rudi praat er met woedende spoorwegarbeiders en hun charismatische vakbondsleidster, met een bootkapitein die niet kan navigeren, en een groep scholieren die hun mening over de Belgen niet onder stoelen of banken steken. Hij maakt de moderne versie mee van een eeuwenoude stammentwist, ontdekt hoe België uitgerekend hier de Duitsers versloeg, en dwaalt door een fabriek die al 19 jaar als een schone slaapster wacht op een buitenlandse prins met veel geld. Kivu:Een volk in oorlog: Rudi Vranckx zet zijn reis door Congo verder richting Kivu. Velen omschrijven Kivu als de hel op aarde maar ook als de mooiste streek van Congo met sublieme vergezichten, die je eerder in Zwitserland zou gaan zoeken, gigantische natuurparken, en een flink deel van de allerlaatste in het wild levende gorilla's. Kortom, Kivu is om te huilen zo mooi, maar de mensen leven er in een sfeer van terreur. Elke vrouw kan er verkracht worden,als dat al niet gebeurd is. Een onoverzichtelijke reeks legers en milities betwisten elkaar de lokale rijkdommen. In Goma, de belangrijkste stad van Noord-Kivu, leven de mensen op gestolde lava en te midden van giftige vulkaangassen. Toch ontmoet Rudi op deze godvergeten plek een paar van de meest indrukwekkende mensen van zijn hele reis. Kisangani:Reis naar het hart van de duisternis: De tocht gaat verder westwaarts over de Congostroom, diep het hart van Congo in. Kilometer na kilometer zien we de wereld exotischer en onverklaarbaarder worden. Acrobatische vissers proberen diamanten uit een kolkende stroom te halen. Een imam die in naam van de vrouwenemancipatie het wettelijk recht op vier vrouwen opeist, voorspelt de spoedige islamisering van Europa. Een kolossaal onderzoekscentrum aan een heilig woud, staat al decennia lang leeg, maar is om onverklaarbare redenen intact gebleven. In deze aflevering zweeft de geest van Patrice Lumumba, de charismatische en mee door de Belgen vermoorde eerste premier van Congo. Bonjour Congo neemt ons mee van de plek waar Lumumba zijn toespraken hield en een aanslag overleefde, tot een dorp diep in de jungle waar al dertig jaar geen blanke te zien was. Daar geeft de lokale sekteleider 'Moïse le Libérateur' Rudi een koninklijk onthaal, om vervolgens uit te leggen dat hij eigenlijk Lumumba én de nieuwe Jezus is.

Disc 2

Lubumbashi:De schatkamer van Afrika: Katanga heeft wellicht de rijkste bodem ter wereld. Koper, kobalt, koltan en andere schatten liggen er te wachten op ontginners. Deze aflevering draait rond de rijkdom van Katanga, de machtsstrijd die er al decennia om gevoerd wordt, en de gewone mensen die te midden van dit spel proberen te overleven. Rudi Vranckx praat met de mensen die de touwtjes in handen hebben, zoals de Katangese gouverneur Katumbi, bijgenaamd de Congolese Obama, en de omstreden Belgische mijnbouwer George Forrest. Hij leert ook doodarme sukkelaars kennen die met de blote handen en gevaar voor eigen leven afgesloten mijngangen opnieuw open wroeten, op zoek naar minieme hoeveelheden kostbaar koper en hij ontdekt hoe een concert van niemand minder dan Louis Armstrong de toekomst van Katanga mee bepaald heeft. Bas-Congo:Eens een kolonie, altijd een kolonie? De volgende etappe van deze reis brengt Rudi naar de Bas-Congo, het zuidwesten van Congo, een plek waar de erfenis van het kolonialisme en de gevolgen van het neokolonialisme in één oogopslag waar te nemen vallen. Terwijl de CEO van een Frans-Brits oliebedrijf beweert dat zijn winsten de lokale bevolking niets dan heil brengen, toont een plaatselijke stam Vranckx de papieren waaruit onomstotelijk moet blijken dat de grond waar de firma huist, gewoon van hen is. In Kwilu treft Rudi één van de laatste koloniale oases van Afrika: de suikerrietfabriek van de familie Lippens. Deze fabriek werkt nog helemaal als een koloniaal bedrijf, met eigen scholen en een hospitaal, een eigen elektriciteitscentrale en spoorlijn. Koloniaal. Maar ze werkt. Kinshasa:Artikel 15 - trek uw plan: De reis eindigt in Kinshasa. Ooit 'Kin la Belle' genoemd, vandaag een chaotische, bruisende, en volstrekt geschifte metropool. De Congolezen hebben één gemeenschappelijke leuze die gemeenzaam 'Article quinze' van de grondwet wordt genoemd: 'débrouillez-vous'. Nergens wordt dat voorschrift actiever in de praktijk gebracht dan in Kinshasa, waar iedereen een graantje meepikt van om het even wat. De smokkel over de Congostroom richting Brazzaville bijvoorbeeld, wordt er gedomineerd door gehandicapten die hun rolstoelen gebruiken om te smokkelen. Adieu Congo:Rudi Vranckx probeert de vragen en conclusies onder woorden te brengen waar zijn jaar in Congo hem mee opgezadeld heeft. Hij illustreert ze met de strafste en de meest pakkende beelden uit de reeks en legt ze voor aan een eminent groepje Congo-kenners: zijn journalistieke peetvader Walter Zinzen, Congo-veteraan pater Jo Deneckere, auteur en Congo-minnaar David Van Reybrouck, en Europees Commissaris Karel De Gucht.}