Anouar Brahem, Anja Lechner, Django Bates, Dave Holland - After The Last Sky (CD)

After The Last Sky is een album van Anouar Brahem, uitgebracht op CD met het ECM-label, waarop de Tunesische oud-speler samenwerkt met celliste Anja Lechner, pianist Django Bates en contrabassist Dave Holland. Het album beweegt zich op het grensvlak van jazz, wereldmuziek en neoklassieke kamermuziek, met een duidelijke melancholische en contemplatieve sfeer die direct verbonden is met de context waarin het geschreven is: de voortdurende conflicten in het Midden-Oosten en de persoonlijke betrokkenheid van de musici bij thema’s rond verlies en menselijke veerkracht.

Brahems composities zijn doordrenkt van zijn Arabische muzikale wortels, vooral door het gebruik van de oud, maar de inbreng van Holland, Bates en Lechner voegt een Westerse jazz- en klassiek dimensie toe die het geluid verrijkt. De productie is subtiel en helder, waardoor elk instrument een eigen lyrisch karakter krijgt. Anja Lechner voegt een uitgesproken Europese klassieke gevoeligheid toe, zichtbaar in haar expressieve cellospel, terwijl Dave Holland diens warm geplukte en gestreken baslijnen rust en diepte geven. Django Bates’ pianospel reikt van minimalistische patronen tot ingetogen lyriek.

Het album bevat elf stukken waarvan 'After The Last Sky' het titelnummer is: hier opent Brahem met een tango-achtige frase op de oud, waarna cello en piano het thema aanvullen en verbondenheid en spanning voelbaar maken. Een ander opvallend stuk is 'Endless Wandering', dat spiritueel en mysterieus aanvoelt dankzij warme, dissonante harmonieën tussen oud en contrabas, in samenspel met door Bates geïntroduceerde pianoklanken. 'In the Shade of Your Eyes' laat het duo Brahem en Holland optimaal tot hun recht komen in een improvisatorisch dialoog, dansend rond subtiele Arabische en jazz-idioom. 'Vague', het slotstuk, valt op door juist het ontbreken van Brahems oud: hier voeren cello en piano de melancholische melodie, met bass als ritmische kleur.

Naast muzikale schoonheid, draagt het album een diep humanitaire boodschap. Het thematiseert pijn en conflict, onder meer in het nummer 'Edward Said’s Meditation', dat verwijst naar de Palestijnse intellectueel Edward Said en diens meditaties over identiteit en verlies. Het hele album is als een protest en toevluchtsoord tegelijk, een oproep tot reflectie in een wereld die steeds rumoeriger en gewelddadiger lijkt te worden.

After The Last Sky verscheen in het jaar 2025 en behoort tot Brahems meest persoonlijke werk. Het album is bijzonder door zijn gelaagde emotie, verfijnde muzikale samenwerking en zijn subtiele versmelting van jazz, Arabische folk en neoklassieke elementen. Hierdoor biedt het luisteraars een indringende muzikale ervaring die uitnodigt tot verstilling en contemplatie.