Andrew Hill - Passing Ships (2 LP) (Tone Poet Series)

Andrew Hill's album Passing Ships is een opvallend werk in het jazzgenre, uitgebracht in 1969 en recent opnieuw uitgebracht in een 2LP Tone Poet-editie. Het album valt op door zijn unieke benadering van de bigbandtraditie, waarbij Hill geen klassieke, grootschalige arrangementen schrijft, maar juist een mozaïek van klankkleuren en ritmes creëert. Zijn composities worden gekenmerkt door ritmische veelzijdigheid, harmonische diepgang en een rijke textuur, mogelijk gemaakt door een nonetbezetting die een brede waaier aan timbres biedt, variërend van tuba en basclarinet tot oboe en fluit. De platenset straalt muzikaal en auditief vakmanschap uit, en de vinyl- en hoesafwerking werken dit gevoel verder in de hand.

Het album bestaat uit zeven stukken die allemaal door Hill zijn gecomponeerd. De titeltrack Passing Ships is meteen een hoogtepunt van het album. Hier drijft Joe Farrell's oboe boven een krachtige onderstroom gevormd door trombones en trompetten, waarna magnifieke solo’s volgen van Julian Priester en Woody Shaw. Het stuk heeft een maritieme melancholie die subtiel overgaat in de hoopvolle en dynamische improvisaties, met Hill als bedreven architect van deze muzikale ontmoetingen. Ook het nummer Plantation Bag valt op: een swingend, bijna funky stuk waarin Hill zijn tropische roots laat doorschemeren en de band een energieke groove neerzet. Noon Tide laat op zijn beurt de meest vrije kant van Hill horen, waarin zijn subtiele begeleiding en het spel van de solisten zorgen voor onverwachte wendingen en een sfeervolle, bijna warme klanksfeer.

Passing Ships is typisch post-bop, een stijl waarin Hill tot de vernieuwers gerekend wordt. De muziek klinkt complex maar is nooit cerebraal; ze is toegankelijk door de melodische kracht van de composities en de gepassioneerde uitvoeringen. Het album wordt vaak geprezen als een van Hills beste werken uit zijn Blue Note-periode, hoewel sommige kenners aangeven dat het minder avontuurlijk is dan zijn meest vroege platen. Dit doet echter niets af aan het feit dat het een belangrijk en inspirerend document is in zowel het oeuvre van Hill als de moderne jazzgeschiedenis.

De band op Passing Ships bestaat uit vooraanstaande naamgenoten uit de jazz: Ron Carter speelt bas, Lenny White drums, en verder voegen Julian Priester (trombone), Dizzy Reece en Woody Shaw (trompet), Joe Farrell (diverse rietinstrumenten), Bob Northern (French horn), en Howard Johnson (tuba en basclarinet) allemaal hun eigen klank en handtekening toe aan het collectief. Dit resulteert in een geluid dat zowel rijk en gelaagd als opwindend en fris is. Het album heeft in de Tone Poet-uitgave een bijzondere herwaardering gekregen: de mix en mastering brengen het dynamische palet nog beter tot leven, en de visuele presentatie met een kleurrijke gatefold past precies bij de speelsheid en emotionele diepte van de muziek.

Passing Ships is geen standaard bigbandplaat, maar een inventief, subtiel en meeslepend album dat Andrew Hill als componist en pianist in de frontlinie van de jazz plaatst. Zijn vermogen om groepen te laten klinken als een dialoog tussen contrasten en samenhang is zelden zo indrukwekkend en meeslepend als hier. Tracks als Passing Ships, Noon Tide en Plantation Bag laten de veelzijdigheid en het meesterschap van Hill en zijn Ensemble horen. Dit dubbelalbum onder de Tone Poet-serie is een absolute aanrader voor iedere liefhebber van jazz met karakter, verfijning en emotionele zeggingskracht.