Anders Jormin, Arve Henriksen, Markku Ounaskari, Trygve Seim - Arcanum (CD)

Arcanum is een bijzonder album uit de Scandinavische jazzscene, uitgevoerd door Anders Jormin, Arve Henriksen, Markku Ounaskari en Trygve Seim. Het album verscheen op cd bij het label ECM Records en brengt vier gelouterde musici uit Zweden, Noorwegen en Finland bij elkaar. De muziek op Arcanum laat zich het best typeren als contemporary jazz, met duidelijke invloeden van vrije improvisatie en een sterke verwantschap met Scandinavië’s open, lyrische jazztraditie. Tegelijk klinken er elementen uit de Finse volksmuziek, Japanse traditionele muziek en referenties aan het pionierswerk van Ornette Coleman.

De bezetting bestaat uit Arve Henriksen op trompet, Trygve Seim op sopraan- en tenorsaxofoon, Anders Jormin op contrabas en Markku Ounaskari op drums en percussie. Het samenspel is verfijnd, expressief en vaak ingetogen, waarbij klank en ruimte centraal staan. In elk stuk klinkt het wederzijdse respect door dat de musici door eerdere samenwerkingen hebben opgebouwd; improvisatie en melodische lijnen vloeien organisch in elkaar over.

De openingstrack 'Nokitpyrt' – een titel die omgekeerd verwijst naar Triptykon, het invloedrijke album uit de Scandinavische jazzgeschiedenis – zet direct de toon met branie, vrijheid en een briesende energie in de blazers. Daarna ontvouwt het album zich met een afwisseling van korte en meer uitgesponnen stukken, waarbij de rol van het slagwerk vaak abstract en schilderachtig is, in plaats van ritmisch sturend. De composities van Jormin en Seim vormen de ruggengraat van het album, maar ruimte voor collectieve verbeelding blijft volop aanwezig.

Een van de opvallende stukken is 'Armon Lapset', een vrije bewerking van een Finse traditionele hymne, waarin Jormins sonore contrabas en de contemplatieve blazers tot een soort meditatieve volksmantra samensmelten. In het stuk 'Koto' klinkt Jormins fascinatie voor Japanse traditionele muziek door; de melodie wordt gedragen door zowel saxofoon als trompet, en het resultaat is verstild en melancholisch. Ook het nummer 'Elegy' valt op, gecomponeerd als reflectie op de oorlog in Oekraïne. Hier laten de musici hun expressieve kracht nogmaals op indringende wijze horen.

Arcanum verscheen in 2025 en onderscheidt zich door de ruimte voor experimentele vrijheid, subtiele dynamiek en een diep gevoel voor melodische poëzie. Tracks als 'Nokitpyrt', 'Armon Lapset' en 'Koto' illustreren de veelzijdigheid en het avontuur van deze samenwerking. Het album is aan te bevelen voor liefhebbers van eigentijdse jazz, vrije improvisatie en de rijke, melancholische sound van Noord-Europa.